Oefening 44

A) Bepaal en vertaal de volgende vormen:

Woordvorm	Bepaling	Betekenis
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	van het begin / vanaf het begin
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	jij at
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	jij reinigde
४. पुनः	Adv.	wederom / maar
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	jij was
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	ik zat
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	jij zou spinnen
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	jij studeerde
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie weten
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	voorbij / gescheiden
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	jullie zaten
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie beschermen
१३. कथम्	Interrogatief-Adv.	hoe?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	jij slaapt
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	jullie zouden eten
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	jij at
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie bereiken
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	zij gaan
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie gaan
२०. यथा	Adv.	hoe / zoals
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	jullie zouden gaan
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie onderwijzen
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	onderwezen / onderricht
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie zitten
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	jij sprak / hij sprak
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie zijn
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	ik stond / hij stond
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie binden
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	jullie onderwezen
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	jij melkt voor jezelf
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	ik zal melken
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie kleden jezelf aan
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	jij sloeg / hij sloeg
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundief n.	te verkondigen
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	ik zou zeggen
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	wij gaan
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	wij hielden vast
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	zij liggen
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	jij zou haten
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie maken
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	jullie verkregen
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	jullie zouden verkopen
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	wij persen
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	jij huilt
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	jij prees
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	jullie hoorden
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	jullie zouden spreken
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie haten
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	zij konden
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie stapelen op
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie slaan
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	geslagen / gedood

---

Vertalings

B) Vertaal:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Oorwin woede met onpartydigheid; oorwin kwaad met goedheid; oorwin valsheid met waarheid.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Seuns, het julle voedseloffers aan die voorvaders gebring?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
Watter tekste het julle in Benares (Kāśī) bestudeer?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
As die seuns van die Boeddha (monnike) op weelderige beddens sou lê, sou hulle versuim om die gelofte wat hulle by die wyding afgelê het, na te kom.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
Het jy ook die onderwyser gegroet wat die verhaal van die Slag van die Edelmanne moet opsê?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
Jy mag ook nie haat koester vir wat haatlik is nie, en ook nie gulsig wees na wat begeerlik is nie; dan sal jy innerlik vrede hê.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
'Ek sal nie veg nie' — so het Arjuna gespreek.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Jy het gerou oor dié oor wie nie gerou behoort te word nie en het begeer om wysheidswoorde te spreek; tog rou die wyse nie oor die dooies of die lewendes nie.

Fig.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(Beeldbron: Besonderhede)

---

Further Form Determinations

Determine the following word forms:

Word form	Determination
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Pres.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Acc. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Acc. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Loc. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Pres.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundive + अ Loc. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Caus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundive Loc. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Pres. Part. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Pres.
२२. कुत्र	Interrogative Adv. (where?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundive Loc. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Pres.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundive Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundive Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Acc. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Pres. Part. Ā. Nom./Acc. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Interrogative Adv. (where / whither?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Pres.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundive Instr. sg. m./n.

Fig.: वदिता
(Beeldbron: Details)