Harjoitus 43

A) Muodosta aikamuodon, numeron ja konjugoinnin mukainen 2. persoonan muoto seuraaville verbimuodoille:

1. persoona / 3. persoona	2. persoona
१. आर्हम्	आर्हः
२. कुप्येम	कुप्येत
३. ऐच्छन्	ऐच्छत
४. ईक्षेरन्	ईक्षेध्वम्
५. कल्पे	कल्पसे
६. क्रामन्ति	क्रामथ
७. क्रेष्यामः	क्रेष्यथ
८. गच्छेयम्	गच्छेः
९. गायति	गायसि
१०. चर्यते	चर्यसे
११. चेष्यन्ति	चेष्यथ
१२. जायेय	जायेथाः
१३. आज्ञापयत्	आज्ञापयः
१४. विजयते	विजयसे
१५. जीव्येय	जीव्येथाः
१६. तुदामः	तुदथ
१७. अतरन्	अतरत
१८. त्यजामि	त्यजसि
१९. दहेयम्	दहेः
२०. आदास्ये	आदास्यसे
२१. दिशति	दिशसि
२२. अदूष्यम्	अदूष्यः
२३. दृश्यामहे	दृश्यध्वे
२४. नश्येयुः	नश्येत
२५. आनीयामहि	आनीयध्वम्
२६. नृत्यामि	नृत्यसि
२७. पचेत्	पचेः
२८. पतिष्यामि	पतिष्यसि
२९. आपाद्यत	आपाद्यथाः
३०. पिबामः	पिबथ
३१. अपृच्छ्ये	अपृच्छ्यथाः
३२. बुध्यामहे	बुध्यध्वे
३३. भजेम	भजेत
३४. प्राभवन्	प्राभवत
३५. भरिष्यन्ते	भरिष्यध्वे
३६. मन्ये	मन्यसे
३७. मुच्येरन्	मुच्येध्वम्
३८. अम्रियन्त	अम्रियध्वम्
३९. यजेत	यजेथाः
४०. युध्येमहि	युध्येध्वम्
४१. अरक्षन्	अरक्षत
४२. लप्स्यन्ते	लप्स्यध्वे
४३. अवदम्	अवदः
४४. औह्ये	औह्यथाः
४५. वसन्ति	वसथ
४६. अवावर्तत	अवावर्तथाः
४७. विशामि	विशसि
४८. शोचामः	शोचथ
४९. वर्धेत	वर्धेथाः
५०. सीदामि	सीदसि
५१. तिष्ठन्ति	तिष्ठथ
५२. आहरत्	आहरः

Kuv.: दिशसि
(Kuvälähde: Yksityiskohdat)

---

Käännökset sanskritiksi

B) Käännä sanskritiksi:

१. कस्माद्गुरौ तिष्ठति सीदथ । (Tai: ... आध्वे ।)
Miksi istutte, kun opettaja seisoo?

२. किं विकल्पयसि किं सुकर्मणः सुफलमस्तीति ॥ २ ॥
Epäiletkö, että hyvällä teolla on hyvä hedelmä?

३. कच्चित्पितरं गर्भगृहं दर्शयिष्यथ ॥ ३ ॥ (Tai: कच्चित्पित्रे ... देक्ष्यथ ॥)
Näytättekö isälle sisimmän temppelin pyhättön?

४. कस्य कवेः स्तोत्रमगायः ॥ ४ ॥
Minkä runoilijan ylistyslaulun olet laulanut?

५. एतानि फलानि विक्रेष्यध्वे ॥ ५ ॥
Myykötteko nämä hedelmät?

६. किमाज्ञापयः ॥ ६ ॥
Mitä olet käskynyt?

७. कदा काश्यामवर्तथाः ॥ ७ ॥
Milloin oleskelit Benaresissa?

८. कच्चिद्देवानयजध्वम् ॥ ८ ॥
Oletteko (uhritoimittajina) kunnioittanut jumalia uhrauksella?

९. कस्मिन्नगरे ऽजायथाः ॥ ९ ॥
Missä kaupungissa synnyit?

१०. कथं शत्रुं तरसि ॥ १० ॥
Kuinka pelastat itsesi (ylität joen) vihollisen edessä?

Kuvio: कदा काश्यामवर्तथाः
(Kuvälähde: Yksityiskohdat)

---

Keskustelu (संवादः)

पात्रम् / संवादः	Käännös
सुरेशः : अशोक क्व गच्छसीदानीम् ॥	Sureśa: Aśoka, minne olet menossa juuri nyt?
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥	Aśoka: Menen torille. Ostan nopeasti muutamia tavaroita ja palaan sitten takaisin.
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥	Sureśa: Onko sinun talossasi tänään ehkä juhla?
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां जन्मदिनोत्सवः ॥	Aśoka: Kyllä, tänään on kunnioitetun isäni syntymäpäivä.
सुरेशः : किं वयस्तव पितृचरणानाम् ॥	Sureśa: Kuinka vanha kunnioitettu isäsi on?
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	Aśoka: Isäni on 65-vuotias. Tänään monet sukulaiset ja ystävät tulevat luokseni; sinun täytyy myös tulla!
सुरेशः : भद्र कतिवादने आगमिष्यन्ति जनाः ॥	Sureśa: Hyvä ystäväni, mihin aikaan ihmiset tulevat?
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं यावदागच्छ ॥	Aśoka: Miksi kysyt ajasta? Tule viimeistään kuudelta!
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥	Sureśa: Ja jos tulen vasta puoli seitsemältä?
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥	Aśoka: Ei missään nimessä! Sinun täytyy tulla tarkasti kuudelta.
सुरेशः : अस्तु । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	Sureśa: Hyvä. Mene sitten nyt, muuten myöhästyt.
(विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च)	(Tulee kauppaan, menee kauppiaalle ja puhuu:)
अशोकः : अयि वणिग्वर कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि शीघ्रं मह्यम् ॥	Aśoka: Hei, paras kaikkien kauppiasten keskuudesta! Olen tullut ostamaan tavaroita. Anna ne minulle nopeasti!
वणिक् : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	Kauppias: Poikani, mitä haluat ostaa? Kaupassani on paljon erinomaisia tavaroita edullisiin hintoihin. Kerro minulle, mitä ja kuinka paljon haluat.
अशोकः : सेरभारा शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	Aśoka: Paljonko maksaa yksi seer sokeria?
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	Kauppias: Ei paljoa. Annan sinulle yhden seerin sokeria vain kahdeksalla annalla.
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि ॥	Aśoka: Paina sitten nopeasti yksi seer minulle ja anna se!
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल गृहाण शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम् । सत्वरं देहि ॥	Kauppias: (käärii sokerin paperiin): Poika, ota sokeri! Ja anna minulle kahdeksan annaa siitä, mutta nopeasti!
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा देहि ॥	Aśoka: (ottaa sen käteensä ja huomaa sen kevyen painon): Hei, kauppias! Tuntuu ettei tämä ole koko seeri sokeria. Paina se uudelleen oikein!
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चित्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥	Kauppias: (nauraen): Mikä siitä väliä? Se on merkityksetöntä. Näin sinulla on vähemmän vaivaa kantaa kuormaa.
अशोकः : (मनसि किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन्गृहाण मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥	Aśoka: (miettimään lyhyesti ja asettaa hänelle neljä annaa): Arvoisa kauppiaani, tässä on hinta. Minun nimittäin on kiire päästä kotiin.
वणिक् : रे बालक । एह्येहि शृणु तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	Kauppias: Hei, poika! Tule takaisin! Kuuntele! Minne menet, kun olet maksanut vain niin vähän? Anna minulle loput neljä annaa!
अशोकः : श्रेष्ठिन् । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति ॥	Aśoka: Kauppias! Mikä siitä väliä? Se on merkityksetöntä. Näin sinulla on vähemmän vaivaa laskea kolikoita!
(इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	(Puhuessaan ja juoksee kiireesti pois.)

(विपणिस्थो वञ्चको वणिक् किमपि कर्तुमशक्नोत्केवलं तस्य मनसि पश्चात्ताप एवासीत् । अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥)

Yhteenveto:
Huijarikauppias kaupassaan ei voinut tehdä mitään ja tunsi vain katkeruutta sydämessään. Aśoka tuli kotiin ja kertoi koko tapauksen. Kaikki sukulaiset ja ystävät nauttivat suuresti. Näin syntymäpäiväjuhla sai iloinen lopun.