Pratimas 43

A) Sudarykite atitinkamas 2 asm. formas pagal laiką, skaičių, nuosaką ir kt. iš šių veiksmažodžių formų:

1 asm. / 3 asm.	2 asm.
१. आर्हम्	आर्हः
२. कुप्येम	कुप्येत
३. ऐच्छन्	ऐच्छत
४. ईक्षेरन्	ईक्षेध्वम्
५. कल्पे	कल्पसे
६. क्रामन्ति	क्रामथ
७. क्रेष्यामः	क्रेष्यथ
८. गच्छेयम्	गच्छेः
९. गायति	गायसि
१०. चर्यते	चर्यसे
११. चेष्यन्ति	चेष्यथ
१२. जायेय	जायेथाः
१३. आज्ञापयत्	आज्ञापयः
१४. विजयते	विजयसे
१५. जीव्येय	जीव्येथाः
१६. तुदामः	तुदथ
१७. अतरन्	अतरत
१८. त्यजामि	त्यजसि
१९. दहेयम्	दहेः
२०. आदास्ये	आदास्यसे
२१. दिशति	दिशसि
२२. अदूष्यम्	अदूष्यः
२३. दृश्यामहे	दृश्यध्वे
२४. नश्येयुः	नश्येत
२५. आनीयामहि	आनीयध्वम्
२६. नृत्यामि	नृत्यसि
२७. पचेत्	पचेः
२८. पतिष्यामि	पतिष्यसि
२९. आपाद्यत	आपाद्यथाः
३०. पिबामः	पिबथ
३१. अपृच्छ्ये	अपृच्छ्यथाः
३२. बुध्यामहे	बुध्यध्वे
३३. भजेम	भजेत
३४. प्राभवन्	प्राभवत
३५. भरिष्यन्ते	भरिष्यध्वे
३६. मन्ये	मन्यसे
३७. मुच्येरन्	मुच्येध्वम्
३८. अम्रियन्त	अम्रियध्वम्
३९. यजेत	यजेथाः
४०. युध्येमहि	युध्येध्वम्
४१. अरक्षन्	अरक्षत
४२. लप्स्यन्ते	लप्स्यध्वे
४३. अवदम्	अवदः
४४. औह्ये	औह्यथाः
४५. वसन्ति	वसथ
४६. अवावर्तत	अवावर्तथाः
४७. विशामि	विशसि
४८. शोचामः	शोचथ
४९. वर्धेत	वर्धेथाः
५०. सीदामि	सीदसि
५१. तिष्ठन्ति	तिष्ठथ
५२. आहरत्	आहरः

Iliustr.: दिशसि
(Nuotraukos šaltinis: Išsamiau)

---

Vertimai į sanskritą

B) Išverkite į sanskritą:

१. कस्माद्गुरौ तिष्ठति सीदथ । (Arba: ... आध्वे ।)
Kodėl jūs sėdite, kai mokytojas stovi?

२. किं विकल्पयसि किं सुकर्मणः सुफलमस्तीति ॥ २ ॥
Ar abejojate, ar geras darbas turi gerą vaisių?

३. कच्चित्पितरं गर्भगृहं दर्शयिष्यथ ॥ ३ ॥ (Arba: कच्चित्पित्रे ... देक्ष्यथ ॥)
Ar parodysi tėvui vidinę šventyklos šventovę?

४. कस्य कवेः स्तोत्रमगायः ॥ ४ ॥
Kurio poeto giesmę tu dainavai?

५. एतानि फलानि विक्रेष्यध्वे ॥ ५ ॥
Ar parduosite šias vaisius?

६. किमाज्ञापयः ॥ ६ ॥
Ką tu įsakėi?

७. कदा काश्यामवर्तथाः ॥ ७ ॥
Kada tu apsistai Benares?

८. कच्चिद्देवानयजध्वम् ॥ ८ ॥
Ar (kaip aukų šeimininkai) pagerbėte dievus auka?

९. कस्मिन्नगरे ऽजायथाः ॥ ९ ॥
Kurioje mieste tu gimai?

१०. कथं शत्रुं तरसि ॥ १० ॥
Kaip tu gelbsti save (peržengi upę) prieš akį?

Iliustr.: कदा काश्यामवर्तथाः
(Nuotraukos šaltinis: Išsamiau)

---

Pokalbis (संवादः)

पात्रम् / संवादः	Vertimas
सुरेशः : अशोक क्व गच्छसीदानीम् ॥	Sureša: Ašoka, kur tu dabar eini?
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥	Ašoka: Aš einu į turgų. Greit nusipirksiu keletą prekių ir tada grįšiu atgal.
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥	Sureša: Ar šiandau tavo namuose yra šventė?
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां जन्मदिनोत्सवः ॥	Ašoka: Taip, šiandau yra mano garbingo tėvo gimtadienis.
सुरेशः : किं वयस्तव पितृचरणानाम् ॥	Sureša: Kiek metų tavo garbingam tėvui?
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	Ašoka: Mano tėvui yra 65 metai. Šiandau daug giminaičių ir draugų ateina pas mane; tu taip pat turi ateiti!
सुरेशः : भद्र कतिवादने आगमिष्यन्ति जनाः ॥	Sureša: Gerbiamasis, kuriuo valanda žmonės ateina?
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं यावदागच्छ ॥	Ašoka: Kodėl tu klausi dėl laiko? Eik bent jau iki šeštos valandos!
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥	Sureša: O jei aš ateisiu tik apie pusę septintos?
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥	Ašoka: Jokių būdų! Tu turi ateikti tiksliai šeštą valandą.
सुरेशः : अस्तु । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	Sureša: Gerai. Tada eik dabar, kitaip vėluosi.
(विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च)	(Įeina į parduotuvę, eina prie prekiautojo ir kalba:)
अशोकः : अयि वणिग्वर कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि शीघ्रं मह्यम् ॥	Ašoka: Labas, geriausias iš visų prekiautojų! Aš atėjau pirkti prekių. Duok man jas greitai!
वणिक् : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	Prekiautojas: Mano berniuk, ką tu nori pirkti? Mano parduotuvėje yra daug puikių prekių už žemus kainas. Pasakyk man, ką ir kiek tu nori.
अशोकः : सेरभारा शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	Ašoka: Kiek kainuoja vienas šer cukraus?
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	Prekiautojas: Ne daug. Aš duosiu tau vieną šer cukraus tik už aštuonis anas.
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि ॥	Ašoka: Tada greit sverk man vieną šer ir duok man!
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल गृहाण शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम् । सत्वरं देहि ॥	Prekiautojas: (vynioja cukrų į popierių): Berniuk, imk cukrų! Ir duok man aštuonis anas už tai, bet greitai!
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा देहि ॥	Ašoka: (ima tai į ranką ir pastebi mažą svorį): Oi, prekiautoj! Tai atrodo nėra pilnas šer cukraus. Sverk tai dar kartą teisingai!
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चित्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥	Prekiautojas: (juokdamasis): Ką tai daro? Tai nereikšminga. Taip tau bus mažiau vargo nešant svorį.
अशोकः : (मनसि किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन्गृहाण मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥	Ašoka: (pasvarsto trumpai ir padeda jam keturis anas): Gerbiamasis pirkliau, štai kaina. Iš tikrųjų aš skubu namo.
वणिक् : रे बालक । एह्येहि शृणु तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	Prekiautojas: Oi, berniuk! Grįžk atgal! Klausyk! Kur tu eini, po to kai mokėjai tik tiek mažai? Duok man likusius keturis anas!
अशोकः : श्रेष्ठिन् । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति ॥	Ašoka: Pirkliau! Ką tai daro? Tai nereikšminga. Taip tau bus mažiau vargo skaičiuojant monetas!
(इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	(Pasakydamas tai, bėga skubiai tolyn.)

(विपणिस्थो वञ्चको वणिक् किमपि कर्तुमशक्नोत्केवलं तस्य मनसि पश्चात्ताप एवासीत् । अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥)

Apžvalga:
Suktyvėjęs pardavėjas savo parduotuvėje negalėjo nieko padaryti ir jautė tik gailėjimąsi savo širdyje. Aśoka atvyko namo ir papasakojo visą įvykį. Visi giminaičiai ir draugai puikiai praleido laiką. Taip gimtadienio šventė turėjo džiaugsmingą pabaigą.