Harjutus 43

A) Moodustage järgmistele tegusõnavormidele vastav teine isik ajas, arvus, kõneviisis jne:

1. Person / 3. Person	2. Person
१. आर्हम्	आर्हः
२. कुप्येम	कुप्येत
३. ऐच्छन्	ऐच्छत
४. ईक्षेरन्	ईक्षेध्वम्
५. कल्पे	कल्पसे
६. क्रामन्ति	क्रामथ
७. क्रेष्यामः	क्रेष्यथ
८. गच्छेयम्	गच्छेः
९. गायति	गायसि
१०. चर्यते	चर्यसे
११. चेष्यन्ति	चेष्यथ
१२. जायेय	जायेथाः
१३. आज्ञापयत्	आज्ञापयः
१४. विजयते	विजयसे
१५. जीव्येय	जीव्येथाः
१६. तुदामः	तुदथ
१७. अतरन्	अतरत
१८. त्यजामि	त्यजसि
१९. दहेयम्	दहेः
२०. आदास्ये	आदास्यसे
२१. दिशति	दिशसि
२२. अदूष्यम्	अदूष्यः
२३. दृश्यामहे	दृश्यध्वे
२४. नश्येयुः	नश्येत
२५. आनीयामहि	आनीयध्वम्
२६. नृत्यामि	नृत्यसि
२७. पचेत्	पचेः
२८. पतिष्यामि	पतिष्यसि
२९. आपाद्यत	आपाद्यथाः
३०. पिबामः	पिबथ
३१. अपृच्छ्ये	अपृच्छ्यथाः
३२. बुध्यामहे	बुध्यध्वे
३३. भजेम	भजेत
३४. प्राभवन्	प्राभवत
३५. भरिष्यन्ते	भरिष्यध्वे
३६. मन्ये	मन्यसे
३७. मुच्येरन्	मुच्येध्वम्
३८. अम्रियन्त	अम्रियध्वम्
३९. यजेत	यजेथाः
४०. युध्येमहि	युध्येध्वम्
४१. अरक्षन्	अरक्षत
४२. लप्स्यन्ते	लप्स्यध्वे
४३. अवदम्	अवदः
४४. औह्ये	औह्यथाः
४५. वसन्ति	वसथ
४६. अवावर्तत	अवावर्तथाः
४७. विशामि	विशसि
४८. शोचामः	शोचथ
४९. वर्धेत	वर्धेथाः
५०. सीदामि	सीदसि
५१. तिष्ठन्ति	तिष्ठथ
५२. आहरत्	आहरः

Joonis: दिशसि

(Pildi allikas: Details)

---

Übersetzungen ins Sanskrit

B) Tõlkige sanskriti keelde:

१. कस्माद्गुरौ तिष्ठति सीदथ । (Või: ... आध्वे ।)
Miks te istute, kui õpetaja seisab?

२. किं विकल्पयसि किं सुकर्मणः सुफलमस्तीति ॥ २ ॥
Kas sa kahtled, kas heal teol on hea vili?

३. कच्चित्पितरं गर्भगृहं दर्शयिष्यथ ॥ ३ ॥ (Või: कच्चित्पित्रे ... देक्ष्यथ ॥)
Kas te näitate isale templi sisemist pühamut?

४. कस्य कवेः स्तोत्रमगायः ॥ ४ ॥
Millise luuletaja kiidulaulu sa laulsid?

५. एतानि फलानि विक्रेष्यध्वे ॥ ५ ॥
Kas te müüte need puuviljad?

६. किमाज्ञापयः ॥ ६ ॥
Was hast du befohlen?

७. कदा काश्यामवर्तथाः ॥ ७ ॥
Wann hast du dich in Benares aufgehalten?

८. कच्चिद्देवानयजध्वम् ॥ ८ ॥
Kas te (ohvriisandatena) olete jumalaid ohvriga austanud?

९. कस्मिन्नगरे ऽजायथाः ॥ ९ ॥
In welcher Stadt wurdest du geboren?

१०. कथं शत्रुं तरसि ॥ १० ॥
Kuidas sa pääsed (ületad voolu) vaenlase eest?

Joonis: कदा काश्यामवर्तथाः

(Pildi allikas: Details)

---

Gespräch (संवादः)

पात्रम् / संवादः	Übersetzung
सुरेशः : अशोक क्व गच्छसीदानीम् ॥	Sureśa: Aśoka, wohin gehst du gerade?
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥	Aśoka: Ich gehe auf den Markt. Ich werde rasch einige Waren kaufen und dann zurückkehren.
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥	Sureśa: Gibt es heute etwa ein Fest in deinem Haus?
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां जन्मदिनोत्सवः ॥	Aśoka: Ja, heute ist der Geburtstag meines verehrten Vaters.
सुरेशः : किं वयस्तव पितृचरणानाम् ॥	Sureśa: Wie alt ist dein verehrter Vater?
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	Aśoka: Mein Vater ist 65 Jahre alt. Heute kommen viele Verwandte und Freunde zu mir; auch du musst kommen!
सुरेशः : भद्र कतिवादने आगमिष्यन्ति जनाः ॥	Sureśa: Mein Guter, um wie viel Uhr kommen die Leute?
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं यावदागच्छ ॥	Aśoka: Was fragst du nach der Zeit? Komm bis spätestens sechs Uhr!
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥	Sureśa: Und wenn ich erst gegen halb sieben komme?
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥	Aśoka: Keinesfalls! Du musst pünktlich um sechs Uhr kommen.
सुरेशः : अस्तु । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	Sureśa: In Ordnung. Dann geh jetzt, sonst verspätest du dich.
(विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च)	(Tritt in den Laden, geht zum Händler und spricht:)
अशोकः : अयि वणिग्वर कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि शीघ्रं मह्यम् ॥	Aśoka: Hallo, bester aller Händler! Ich bin gekommen, um Waren zu kaufen. Gib sie mir schnell!
वणिक् : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	Händler: Mein Junge, was möchtest du kaufen? In meinem Laden gibt es viele exzellente Waren zu niedrigen Preisen. Sag mir, was und wie viel du möchtest.
अशोकः : सेरभारा शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	Aśoka: Wie viel kostet ein Seer Zucker?
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	Händler: Nicht viel. Ich gebe dir ein Seer Zucker für nur acht Anna.
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि ॥	Aśoka: Dann wiege mir schnell ein Seer ab und gib es mir!
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल गृहाण शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम् । सत्वरं देहि ॥	Händler: (wickelt den Zucker in Papier ein): Junge, nimm den Zucker! Und gib mir acht Anna dafür, aber schnell!
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा देहि ॥	Aśoka: (nimmt es in die Hand und bemerkt das geringe Gewicht): He, Händler! Das scheint kein ganzes Seer Zucker zu sein. Wiege es noch einmal richtig ab!
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चित्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥	Händler: (lachend): Was macht das schon? Es ist bedeutungslos. So hast du weniger Mühe beim Tragen der Last.
अशोकः : (मनसि किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन्गृहाण मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥	Aśoka: (überlegt kurz und legt ihm vier Anna hin): Herr Kaufmann, hier ist der Preis. Ich muss nämlich eilig nach Hause.
वणिक् : रे बालक । एह्येहि शृणु तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	Händler: He, Junge! Komm zurück! Hör mal! Wohin gehst du, nachdem du nur so wenig bezahlt hast? Gib mir die restlichen vier Anna!
अशोकः : श्रेष्ठिन् । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति ॥	Aśoka: Kaufmann! Was macht das schon? Es ist bedeutungslos. So hast du weniger Mühe beim Zählen der Münzen!
(इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	(Spricht's und rennt eilig davon.)

(विपणिस्थो वञ्चको वणिक् किमपि कर्तुमशक्नोत्केवलं तस्य मनसि पश्चात्ताप एवासीत् । अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥)

Kokkuvõte:
Pettur kaupmees ei suutnud oma poes midagi teha ja tundis ainult kahetsust oma südames. Aśoka tuli koju ja rääkis kogu juhtumist. Kõik sugulased ja sõbrad naersid ja lõbutsesid suurepäraselt. Nii leidis sünnipäevapeo rõõmsa lõpu.