Isifundo 8

8.1. Ukwakhiwa kwamaNoma

Kwi-grammar yase-Indiya evamile, kuhlukaniswa phakathi kwama-suffix, okwakha ama-nominal stem:

ama-kṛt suffix (कृत्) (ama-primary suffix): akha ama-nominal stem, ama-absolutiva, nama-infinitive kusuka emakhazeni e-verb (dhātu m. = धातु) nasemakhazeni e-verb.
ama-taddhita suffix (तद्धित) (ama-secondary suffix): aqhamuka emakhazeni e-nominal nasemakhazeni e-indeclinable, akhe ama-nominal stem amasha noma ama-indeclinable amasha.

Ischema:
Isisekelo + i-kṛt suffix » I-nominal stem njll. + i-taddhita suffix » I-nominal stem entsha njll.

I-nominal stem + i-kasus ending » I-noma enokusebenzisa

8.2. Ukwahlukaniswa kwama-nominal suffix

kṛt (kṛdanta) = कृत् (कृदन्त)
kārakakṛt (कारककृत्) » ama-nomina agentis (akhombisa umuntu oyenza into echazwe isisekelo)
kṛtikṛt (कृतिकृत्) » ama-nomina actionis (akhombisa ukusebenza okukhombiswe isisekelo) noma ama-abstract

taddhita
viśeṣyataddhita (विशेष्यतद्धित) » Ama-adjective
bhāvārthakataddhita (tanmātrataddhita) (भावार्थकतद्धित / तन्मात्रतद्धित) » Ama-abstract
tadvattaddhita (तद्वत्तद्धित) » okukhombisa ukunamathela (isib. -mant -मन्त्, -vant -वन्त्)
tolanataddhita (atiśāyanataddhita) (तोलनतद्धित / अतिशायनतद्धित) » Ukukhula (i-comparative, i-superlative), ukuqhathanisa
pūraṇataddhita (पूरणतद्धित) » Izinombolo ze-ordinal (okuqala njll.)
vibhaktitaddhita (विभक्तितद्धित) » endaweni yama-kasus ending (isib. -tas -तस्, -tra -त्र)
abhūtatadbhāva (cvitaddhita) (अभूततद्भाव / च्वितद्धित) » (ama-cvi formation च्वि, -sāt -सात्)

Ukwahlwa ngokwe-Ablaut:
guṇya (गुण्य): ukwakhiwa kwesigaba esiphezulu
na guṇya (न गुण्य): ukwakhiwa kwesigaba esiphansi
vṛddhyarha (वृद्ध्यर्ह): ukwakhiwa kwesigaba eside

8.3. Ezinye izisufixi ezibalulekile zama-nominal

8.3.1. -a m. (kṛt)

Isisufixi se-kṛt -a sakha ama-noun amaskulin (ngokuvamile ama-neuter) achaza ukusebenza noma isimo esichazwa yimpande; ngamanye amaxesha nakuma-adjective noma ama-noun achaza i-agent (kartṛ) yokusebenza echazwe yimpande yomkhondo. Ukuba i-penultimate ifutshane (= uvokhal phambi kwesibhalo, okuphela khona impande) noma uvokhal ophelelayo wempande, ivame ukufaka isigaba esiphezulu (guṇa) noma isigaba eside (vṛddhi).

Izibonelo:

Impande धातु	+ -a (kṛt)	Incazelo
ji 1 P आप् "ukunqoba"	jaya m. जय	"ukunqoba, ukunqoba"
muh 4 P मुह् "ukudideka"	moha m. मोह	"ukudideka, ukukhohlwa, iphutha"
krudh 4 P क्रुध् "ukuvutha"	krodha m. क्रोध	"ukuvutha"
kup 4 P कुप् "ukuvutha"	kopa m. कोप	"ukuvutha"
lubh 4 P लुभ् "ukufuna"	lobha m. लोभ	"ukufuna"
labh 1 Ā लभ् "ukuthola"	lābha m. लाभ	"ukuthola, inzuzo"
sṛj 6 P सृज् "ukukhulula, ukuvumela ukukhanya"	sarga m. सर्ग	"ukukhulula, ukukhanya, ukudalwa" (buka i-sandhi j » g kamuva)
śru 5 P श्रु "ukuzwa"	śrava m. श्रव	"ukuzwa"
bhū 1 P भू "ukuba, ukuba khona"	bhāva m. भाव	"ukuba, ukuba khona (okuthile), indalo, isimo"
yudh 4 Ā युध् "ukulwa"	yodha m. योध	"umlungu, umkhosi, umsoldati"

8.3.2. -ana n. (kṛt)

Isuffixi le-kṛt -ana livamele livakha izigama eziyisimbi ezimele ukusebenza, isimo noma ithuluzi noma isandla esenza ukusebenza okuchazwe yimvelaphi noma isigaba somsebenzi. Ukuze kufakwe i-penultima emfushane noma uvokali ophelelayo womphumela, ivame ukufakwa isigaba esiphezulu (guṇa).

Izibonelo:

Imvelaphi धातु	+ -ana (kṛt)	Incazelo
gam 1 P गम् "ukuhamba"	gamana n. गमन	"ukuhamba"
nī 1 U नी "ukuhola"	nayana n. नयन	"(ithuluzi lokuhola, okungukuthi) amehlo"
śru 5 P श्रु "ukuzwa"	śravaṇa n. श्रवण	"(ithuluzi lokuzwa =)indlebe"
kṛ 8 U कृ "ukwenza"	kāraṇa n. कारण	"(okwenza into yenzeke, okungukuthi) isizathu, isisekelo"
bhū 1 P भू "ukuba"	bhavana n. भवन	"ukuba, ukukhula"
dṛś 4 P दृश् "ukubona"	darśana n. दर्शन	"ukubona, ukubuka, uhlelo lwefilosofi, ukubonakala, ikakhulukazi: Darśan"

Isithombe: Maa Batakali Darshan, Puri, Orissa
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)

"Darshan" noma "Darshana" yigama elivela ku-Hinduism elichaza ukubuka nokubona okungcwele nokungcwele. Ngaphansi kuka-Darshana, isibonelo, kucatshangwa ukuthi kuyisithembiso esisemthethweni phakathi kwenkolo nenkolo, lapho umfundisi ubizwa khona ngumfundisi. Kodwa-ke, ingaba futhi ukushona ngokubuka isithombe somthunzi. Lokhu kusho ukuthi kuyinto evame ukusetshenziswa kakhulu kwi-Hindi yamanje. Ngokuhlobene noMata Amritanandamayi, i-Darshan kusho ukuboshwa ngumfundisi.

AmaHindu aqotho ayaya endaweni yokukhuleka ukuze athole ukubona uNkulunkulu ngomfanekiso noma isithombe, lapho ukukhona kwengqondo kwendawo yokukhuleka kucatshangwa ukuthi kukhona. Ngalesi sizathu, nenduduzo noma ukubusisa okuvela endaweni yokukhuleka. Kodwa-ke, i-Darshan ingatholakala nangokubona indawo yokukhuleka ngesikhathi sokukhuleka noma ukucabanga. Ngisho nomuntu ophilayo, othathwa njengokulingana kwendawo yokukhuleka, njengo-Avatara, anganikeza i-Darshan.
(Umthombo: Wikipedia)

8.3.3. -tra n. (kṛt)

Isuffix ye-kṛt -tra yakha (okuvamile) izigama ezinesibalo esingalungile, ezimele izindlela noma amathuluzi, ngokwazo ukusebenza okuchazwe yimpande kuqeda. Isiphetho esifushane nesiphetho se-vowel se-root sishintshwa ngokuphakama (guṇa).

Izibonelo:

Impande धातु	+ -tra (kṛt)	Incazelo
nī 1 U नी "ukuhola"	netra n. नेत्र	"(Indlela yokuhola =) Amehlo"
śru 5 P श्रु "ukuzwa"	śrotra श्रोत्र	"(Ithuluzi lokuzwa =) Uthando"
man 4 Ā मन् "ukucabanga"	mantra m. (!) मन्त्र	"(Ithuluzi lokucabanga:) Isikhathi, 'umthetho' (Mantra)"
tan 8 U तन् "ukunamathela"	tantra n. तन्त्र	"Ukuthunga"

Isikhathi sokuqala Oṃ (ॐ) ezincwadini ezahlukene zase-India

In Devanāgarī	In Bengali Schrift
Ngokubhala kwe-Kannada	Ngokubhala kwe-Tamil
In Malayalam-Schrift	Jaina-Oṃ

(Imithombo yezithombe: Imininingwane)

8.3.4. -ti f. (kṛt)

**Isifakiro se-kṛt -ti sakha-za-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-ama-

Beispiele:

Wurzel धातु	+ -ti (kṛt)	Bedeutung
śru 5 P श्रु "hören"	śruti f. श्रुति	"das Hören, der Veda"
smṛ 1 P स्मृ "vergegenwärtigen"	smṛti f. स्मृति	"Das Vergegenwärtigen, Erinnerung, Überlieferung, Achtsamkeit"
nī 1 U नी "führen"	nīti f. नीति	"das Führen, Führung, Betragen"
sṛj 6 P सृज् "emanieren lassen"	sṛṣṭi f. सृष्टि	"Emanation, Schöpfung"
dṛś 4 P दृश् "sehen"	dṛṣṭi f. दृष्टि	"Blick, Gesicht, Sehweise"
gam 1 P गम् "gehen"	gati f. गति	"Gang, Laufbahn, Ziel des Gehens" (aus *gm » ga + -ti)
man 4 Ā मन् "denken"	mati f. मति	"Denken, Gedanke, Meinung" (aus *mn » ma + -ti)

*Incazelo: * phambi kwefomu kusho ukuthi le fomu ayivukeli eSanskrit, kodwa yathathwa njengengokuthile eyatholakala ngokuthi iyisisekelo sokwakhiwa okuthile. Isigaba esiphansi sika-gam ngu-gṃ = *gm, u-m uba yisandi esithiwa ngokuthi yi-nasalis sonans ngokusebenzisa u-a » ga. Okufanayo kusebenza ku-man » ma.

8.3.5. -tva n., -tā f. (taddhita)

Amasuffixi e-taddhita -tva n. noma -tā f. akha izigameko eziyisimangaliso ezinamagama. Ifomu yomphumela wamagama angaphansi akushintshi.

Izibonelo:

Isisekelo somfanekiso नामप्रातिपदिक	+ -tva n. (taddhita)	+ -tā f. (taddhita)	Incazelo
guru गुरु 3 "inzima, elihloniphekayo, m. Uthisha"	gurutva n. गुरुत्व	gurutā f. गुरुता	"Inzima, ukuhlonipha, Ukuthisha (isimo noma indlela yomthishi)"
brāhmaṇa ब्राह्मण m. "U-Brahmana"	brāhmaṇatva n. ब्राह्मणत्व	brāhmaṇatā f. ब्राह्मणता	"ukuba ngu-Brahmana, okwenza u-Brahmana abe ngu-Brahmana, Isimo / indlela yomuntu u-Brahmana"
deva देव m. "Ozulwini, uNkulunkulu"	—	devatā f. देवता	"Ukulungisa"

Lezi zakhiwo zingakhiwa ngokusebenzisa noma yimaphi amagama abalulekile futhi zivame kakhulu ezincwadini ze-Sanskrit zesayensi.

8.4. Iqela lesi-8 le-Ngokukhuluma (tanādi = तनादि = "tan njll.")

Ukwakhiwa kwesisekelo:
Isisekelo esinamandla: Impande + -o-
Isisekelo esinobuthi: Impande + -u- (ngaphambi kwelivokalithi: -v-)

Isibonelo tan 8 U (तन्) "ukudonsa":
3. sg. P. tanoti :brतनोति
3. pl. P. tanvanti :brतन्वन्ति
3. sg. Ā. tanute :brतनुते
3. pl. Ā. tanvate :brतन्वते

Qaphela: Ngokuphikisana ngokuthi tan ingabe impande yeqela lesi-5 (*tn » ta + no-), bheka Thumb-Hauschild, Handbuch des Sanskrit II, 265.

Impande ebaluleke kakhulu yeqela lesi-8 ngu-kṛ 8 U (कृ) "ukwenza, ukusebenza". Ukuguqulwa kwalo kungajwayelekile:

kṛ 8 U (कृ) "ukwenza, ukusebenza"
3. sg. P. karoti :brकरोति
3. pl. P. kurvanti :brकुर्वन्ति
3. sg. Ā. kurute :brकुरुते
3. pl. Ā. kurvate :brकुर्वते

8.5. Wortliste

Funda amagama alandelayo:

• ji 1 P (jayati) जि जयति : ukunqoba, ukuhlula, ukuzuza ngokunqoba
• labh 1 Ā (labhate) लभ् लभते : ukubamba, ukuthola, ukubamba ngokuqinile
• tu तु : kodwa (ime ngemuva kwegama lokuqala lomusho ophikisayo noma ingxenye yomusho)
• paś 4 P (paśyati) पश् पश्यति : ukubona, ukubuka (isetshenziswa njengesiqu sesikhathi samanje esikhundleni sempande dṛś 0 "ukubona, ukubuka")
• kṛ 8 U (karoti) कृ करोति : ukwenza, ukwenza
• tan 8 U (tanoti) तन् तनोति : ukwelula
• rakṣ 1 P (rakṣati) रक्ष् रक्षति : ukugada
• sārathi m. सारथि : umshayeli wenqola, umshayeli
• kapi m. कपि : inkawu
• kumārī f. कुमारी : intombazane, intombi
• nāga m. नाग : onqunu, indlovu, inyoka (indlovu nenyoka azinaboya, njengomuntu "inkawu enqunu")
• gaja m. गज : indlovu
• śuc 1 P (śocati) शुच् शोचति : ukulila
• śuka m. शुक : upholi
• pat 1 P (patati) पत् पतति : ukuwa, ukundiza
• patrikā f. पत्रिका : incwadi
• likh 1 P (likhati) लिख् लिखति : ukuklwebha, ukubhala (ekuqaleni ngesitayela eqabungeni lesundu, kodwa kamuva ngokuvamile)

Isithombe: likh (लिख्) : Ipeni lokubhala laseNdiya lensimbi lokuklwebha emakhasini esundu

(Umthombo wesithombe: Details)

Isithombe: likh (लिख्) : Induku yokubhala yaseBatak (Sumatra), njengoba cishe yayisetshenziswa naseNdiya

(Umthombo wesithombe: Details)

sukha n. सुख : ukujabulela, ukuthula
duḥkha n. दुःख : ukungalungi, ukubuhlungu

8.6. Imisebenzi

A) Chaza ama-noun alandelayo ngokunikeza impande yayo, ukuthi yavela kuphi, kanye nesuffix ye-noun. Nika isibalo somzimba kanye nencazelo:

1. lobha
2. rakṣa
3. śrotra
4. mati
5. savana
6. yodha
7. lābha
8. kāraṇa
9. gati
10. khādana
11. smara
12. sṛṣṭi
13. tantra
14. bhāva
15. darśana
16. netra
17. veśana
18. kopa
19. sarga
20. yajana
21. moha
22. śrava
23. bhavana
24. nīti
25. nartana
26. jaya
27. nayana
28. śravaṇa

B) Yakha ama-abstract noun kuwo wonke ama-noun afundiswe kuze kube manje bese ucabanga ngencazelo yabo (ngokuphathelene).

C) Faka njengesiqephu esiqondile ku-singular kanye ku-plural:
kṣatriyas ... rakṣati (brāhmaṇa, vaiśya, śūdra, brāhmaṇī, kṣatriyā)

D) Humusha:

1. Ama-Kṣatriya agcina ama-Brahmana kanye nama-Vaiśya kanye nama-Śūdra. (indlela ezimbili)
2. Indoda engcwe ibona izulu kanye nezinhlitiyo.
3. Uwinzima ama-Kṣatriya.
4. Uqinisa umugqa wokudweba.
5. Abasolwa baxoxa.
6. U-Brahmana wenza umlilo.
7. Ama-Brahmana benza umlilo.
8. Lokhu kwenza abaxoshi?
9. Ubuze ubuso?
10. Ama-Dewi abafuna?
11. Yini ingxenye?

8.7. Ukufunda nokuhumusha imisebenzi

1. शूद्रो बालं नयति ।
2. कविर्देवं यजते ।
3. साधुः फलानि खादति ।
4. गुरुः क्रोधं जयति ।
5. देवो नरकं सृजति ।
6. धेनुर्ग्रामं विशति ।
7. कामक्रोधलोभा नरकं नयन्ति ।
8. देवतां यजति ।
9. बाला भवति ।
10. सारथी रथं नयति ।
11. कपयः फलानि खादन्ति ।
12. बाला लिखति ।
13. कुमारी गृहं विशति ।
14. देवो नागं सृजति ।
15. बालो गजं नयति ।
16. विमला शोचति । (विमला Igama lomuntu u-Vimalā)
17. शुकः पतति ।
18. बालः पत्रिकां लिखति ।