🇿🇦 ZU - isiZulu
🇿🇦 ZU - isiZulu
Ukwenzeka
🇿🇦 ZU - isiZulu
🇿🇦 ZU - isiZulu
Ukwenzeka

Isithombe: बहुव्रीहिः पुरुषः
Jodhpur = जोधपुर
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
बहुव्रीहिः = बहवो व्रीहयो यस्य सः = "owenayo ungcwe omningi"
I-Bahuvrīhi ibheke okuhlukile kunokuthi i-Tatpuruṣa, uma kuqhathaniswa nezinto ezivezwa yizigaba zayo: ngenkathi बालपुत्रः njenge-Tatpuruṣa ichazwa ngokuthi "ingane encane," okusho ukuthi into evezwa yisigaba sokugcina se-composition (पुत्र), बालपुत्रः njenge-Bahuvrīhi ichazwa ngokuthi "owenayo ingane encane," okusho ukuthi into ebhekiswe kuyo ayiyona ingane (पुत्र) futhi ayiqinisekile encane (बाल), kodwa umuntu ohlukile kwingane encane, okungukuthi ubaba wakhe.
Izakhiwo ze-possessive ziqala zibe ama-adjective, kodwa zingaba ama-noun. Ngakho-ke, isibalo se-grammatical se-Bahuvrīhi siyahluka ngokuthi i-Bahuvrīhi ibheke kumuphi umuntu, hhayi ngokwesibalo sesigaba sokugcina se-composition.
Isithombe sokuxazulula i-Bahuvrīhi:
1. Isigaba sokuqala sivame ukuba yi-Nominative (प्रथमा) Sing., Dual noma Plural -- 2. Isigaba sesibili yi-Nominative Sing., Dual noma Plural -- I-relative pronoun ekhasini elingelona i-Nominative (ivame ukuba yi-Genitive - षष्ठी) futhi ngokwesibalo nesimo se-Bahuvrīhi ephelele -- I-demonstrative pronoun ngokwesibalo, isimo nesimo se-Bahuvrīhi ephelele.
Izibonelo:
गतपापः = गतं पापं यस्य सः = "owenayo imbi eyahamba" = "owenayo ukukhulula emibi"
Akk. sg. गतपापम् = गतं पापं यस्य तम्
Inst. sg. गतपापेन = गतं पापं यस्य तेन
Gen. sg. गतपापस्य = गतं पापं यस्य तस्य
Nom. pl. गतपापाः = गतानि पापानि yeषां ते
njll.
अस्तमोहा = अस्तो मोहो यया सा = "umuntu (wesifazane) osekhiphe ukukhohlwa"
प्राप्तोदको ग्रामः = प्राप्तमुदकं यं s ग्रामः = "Indawo yasekhaya lapho amanzi efike kuyo" = "indawo yasekhaya engozini yokuguguleka"
पुण्यवत्पुत्रः njenge-Bahuvrīhi = पुण्यवान्पुत्रो यस्य सः, noma: पुण्यवन्तः पुत्रा यस्य सः = "umuntu onendodana enezinto ezinhle" noma: "umuntu onendodana ezimbili ezinezinto ezinhle"
Ubudlelwano phakathi kwengxenye yangaphambili nangaphambili kungaba khona ku-Bahuvrīhi:
Njengoba ku-Tatpuruṣa, ingxenye engaphambili ihlala ibekwe endaweni yesibili.
Ngokwesiko, sihlukanisa:
समानाधिकरणबहुव्रीहिः : ku-विग्रहवाक्य ingxenye yangaphambili nangaphambili zikwi-Kasus efanayo
व्यधिकरणबहुव्रीहिः : ku-विग्रहवाक्य ingxenye yangaphambili nangaphambili zikwi-Kasus ezahlukene
Isithombe:
Isifaniso -- Igama
Isibonelo:
गुणवत्पुत्रो ब्राह्मणः = गुणवान्पुत्रो यस्य स ब्राह्मणः = "umBrahmana onendodana / izindodana ezinezinto ezinhle"
Kakhulu kakhulu ukufana -- okuyinto eyinkimbinkimbi ku-Tatpuruṣa -- ukufana nge-PPP. Igama lokubhekisela lapho kuxazululwa khona livame ukuba ku-Instrumentalis (तृतीया) (ngokuncane ku-Genetiv / षष्ठी).
Umrekenreël:
Voorbeeld:
कृतफल ३ = कृतं फलं yeन सः । यया सा । yeन तत् = "een / een / een, wat 'n resultaat voortgebring het, iemand / iets effektiefs"
Skema:
Substantief -- Substantief
Voorbeelde:
शूरपुत्रो नरः = शूरा एव पुत्रा यस्य स नरः = "indoda, amadodana ayo angamaqhawe"
तदन्त ३ = सो ऽन्तो यस्य सः । यस्याः सा । यस्य तत् = "okuyikho / okuyikho / okuyikho, ukuphela kwakho" = "kuphela ngalokho"
Baie belangrik is appositiewe Bahuvrīhi met die agterlid आदि । आदिक । आद्य "eerste, begin", selde प्रभृति "begin". Sulke samestellings stem ooreen met "ens":
Voorbeeld:
देवा इन्द्रादयः = इन्द्र आदिर्येषां ते देवाः = "Onkulunkulu, isiqalo sabo kungu-Indra" = "onkulunkulu u-Indra njll." = "u-Indra nabanye onkulunkulu"
Om "net" uit te druk, kan bahuvrīhis met मात्रा v. "maat, begrensing" as agterlid gebruik word:
Voorbeeld:
शब्दमात्रम् = शब्दो मात्रा यस्य तत् = "okuyikho, isilinganiso sakho yigama" = "igama elilodwa nje"
मात्र na 'n PPP moet met "sodra as" vertaal word:
Voorbeeld:
जातमात्रं शत्रुं घ्नन्ति = जातं मात्रा यस्य तं शत्रुं घ्नन्ति = "bashaya isitha sife, isilinganiso saso kungukuvela" = "bashaya isitha sife, ngokushesha nje lapho sivela"

Isithombe: देवा यीश्वादयः
uJesu namanye amathixo, eAhmedabad
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
okusho ukuthi i-Bahuvrīhi, enohlangothini oluqala olunomumo we-case ngaphandle kwe-Nominative (प्रथमा) elibamba indima.
Isibonelo:
देवरूपा = देवस्यैव रूपं यस्याः सा = "umfazi, ubuso bakhe bubuka njengobukaNkulunkulu" "umfazi onokubukeka okungelikaNkulunkulu"
Isimiso esiphambene nesijwayelekile mayelana nekuhleleka kwamaqembu okwakhiwa:
Ihlangothi eline-case liyabekwa endaweni yesibili uma libhekisela engqikithini yomzimba (ikakhulukazi isandla):
Isibonelo:
दण्डहस्तः = दण्डो हस्ते (Lok. sg.) यस्य सः = "owodwa, esandleni sakhe kukhona isikwele" = "owodwa othwala isikwele esandleni sakhe."

Isithombe: इन्द्रो वज्रपाणिः
Siemreap (ក្រុងសៀមរាប), iCambodia, inkathi ka-9 nge-C.E.
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
Kuhlangothini oluqala kukhona i-adverb, iprepozishini, ipreverb noma enye into engaguquki; lezi zinto ezihlanganisiwe ngokuvamile नित्यसमास.
Izibonelo:
अपुत्रो नरः = पुत्रो यस्य नास्ति स नरः = "indoda engenawo umntwana" = "indodana engenasemva"
दुर्बल ३ = "umuntu / into, amandla ayo angalungile" = "angamandla, abuthakathaka"
सह "no-" njengohlangothini oluqala lwe-Bahuvrīhi ngokuvamile kufaka indawo स.
Isibonelo:
सपुत्रः = सहपुत्रः = पुत्रेण सहितः । पुत्रेण सह् = "onesana", "okuhamba onesana"

Isithombe: सपुत्रा
Madhya Pradesh
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
Ingxenye yokugcina ye-Bahuvrīhi iguquguquka njenge-adjective enobulili obuningi, kungakhathaliseki ubulili bayo bokuqala. Ngakho-ke, uma ingxenye yokugcina ku-composition inobulili obuhlukile nobukayo, kumele ibe yi-Bahuvrīhi, ngaphandle uma iyi-Samāhāradvanva (Neutrum sing.)
Ekuguqulweni kube yi-adjective
Izibonelo zinikezwa lapha ukuze zifundwe kamuva, ezinye zazo zisazidinga imfundiso yesiZulu nolimi oludingekayo okwamanje

Isithombe: कृतकटा
Chennai = சென்னை
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
Nakuba i-Bahuvrīhi ngayinye ingahlukaniswa nge-relative clause, akukwazi ukuthi i-relative clause ngayinye ithathwe indawo yi-Bahuvrīhi. U-Hermann Georg Jacobi (1850 - 1937), ophendukile ukuhlola ngokuningiliziwe ubudlelwano phakathi kwalezi zinto ezimbili (Compositum und Nebensatz, 1897), ubhala kanje:
"Uma ukuhunyusha ukusuka ngesiJalimane noma ulimi lwesimanje olunye uya ngesiSanskrit, akufanele zonke izigaba zomgomo zibuyiselwe nge-composita, kodwa kuphela ezihlobisayo nezichaza; kodwa lawo aqhamuka engeza incazelo ebalulekile noma ebalulekile ngokwengqondo, abonakala nakwesiSanskrit njengezigaba zomgomo."

Isithombe: U-Hermann Jacobi
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
Lokhu kungase kube yiqiniso. Kodwa-ke, ngale ndlela, ama-Indians abona okuningi njengokuhlobisa nokuchaza, okungabonakala kithi "okubalulekile noma okubalulekile ngokwengqondo."
वा : noma
आश्रम m., n.: indawo yokuhlala yedwa, isigaba sobomi, isigaba sobomi (okungukuthi njenge- ब्रह्मचरिन्, गृहस्थ, वनप्रस्थ kanye nokungenzeka njenge- सन्न्यासिन् ; bheka u-Basham, Wonder S. 159f.)

Isithombe: आश्रमः
U-Rishikesh = ऋषिकेश. "Lokhu ngempela ingxenye ye-Ashram e-Rishikesh lapho ama-Beatles abehlala khona. Le ngxenye ethile ayikho lapho bekhona, kodwa ibukeka kahle."
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
कर ३ f. करी । करा : tuend, machend, bewirkend
कर m.: Hand (zu कृ 8)
कर u.: intela, umthelo, intela (hhayi ku-कृ, kodwa cishe igama elibolekiwe elisuka esiTamil - தமிழ்)
क्रिया f.: Handlung, heilige Handlung, Opferhandlung, Zeremonie (zu कृ 8)
अधि isandulelo: phezu, phezulu, ngaphezu, mayelana
गम् +अधि 1 P अधिगच्छति : antreffen, gelangen zu, erlangen
तनूकृ 8 U तनूकरोति : verringern, schwächen
दायक ३ f.: दायिका : gebend, schenkend
नृप u.: "umvikeli wamadoda" = inkosi
प्रणिधान n.: Anwendung, Anstrengung, Aufmerksamkeit gegen, Dienstfertigkeit, Nachdenken, Gelübde
बाधना f.: Bedrängnis, Plage, Pein
भार्या f.: "zu Erhaltende" = Gattin
भावना f.: meditative Entfaltung (zu भू Kausativ)
मही f.: umhlaba, isisekelo nomhlabathi
लक्षण n.: Merkmal, Kennzeichen, Attribut
विप्र m.: "Zitterer" = Dichter, Sänger, Priester, Brahmane
विषय m.: Gebiet, Bereich, Objekt, Sinnesobjekt
अपवर्ग m.: Ende, Erlösung
नि Präverb: niederwärts, hinunter, hinein, rückwärts
वृत् + नि 1 Ā निवर्तते : umkehren, zurückkehren
सद् 1 P सीदति (!) Pass. सद्यते PPP सन्न : sitzen, sich niederlassen
सद् + प्र 1 P प्रसीदति : ukuhlala phansi, ukubekwa phansi (ngomqondo ongokomfanekiso) = ukucaca, ukuthula, ukujabula ; ukuba nomusa kumuntu (isimo sokwabelana षष्ठी)
समाधि m.: innere Sammlung, höchste Aufmerksamkeit, meditative "Versenkung"
स्वाध्याय u.: "ukuzifundela", ukuphindaphinda (ikakhulukazi iVeda), ukufunda iVeda
परलौकिक ३ : okuphathelene nempilo yangemva kokufa, okungaphesheya
तनु ३ : schlank
मध्य ३ : mittlerer; n. Mitte
पृथु ३ (पृथ्वी) : weit, breit, groß
श्रोणि । श्रोणी f.: Hüfte
रक्त ३ : gefärbt, rot
ओष्ठ m.: Lippe
असित ३ : dunkel, schwarz
ईक्ष् 1 Ā ईक्षते Pass. ईक्ष्यते PPP ईक्षित : sehen
नम् 1 P नमति Pass. नम्यते PPP नत : beugen
उद् isandulelo: phezulu, phezulu, ngaphandle, ngaphandle, phuma-
नाभि f.: Nabel
वपुस् n.: Schönheit, Gestalt Körper (Deklination siehe später)
स्त्री f.: Frau
स्तन m.: Brust
दरैद्र ३ : arm
ऋध् 5 P ऋध्नोति Pass. ऋध्यते PPP ऋद्ध : gedeihen
ऋध् + सम् : gedeihen; PPP: gelungen, reich
विचित्र ३ : bunt, verschiedenartig, schön, wunderbar, seltsam
विधि m.(!): Anordnung, Gesetz, Vorschrift; Schöpfung, Schicksal
चेष्ट् 1 Ā चेष्टते Pass. चेष्ट्यते PPP चेष्टित : sich regen
Hlukanisa lezi zinhlanganisela ezilandelayo njenge-Bahuvrīhi kanye/noma i-Dvandva kanye/noma i-Tatpuruṣa ngazo zonke izindlela ongazicabanga ngesiSanskrit (ngaphandle: izinhlanganisela ezinesiqalo esiyisandiso). Humusha lezi zinhlanganisela ezihlukene zibe isiJalimane, unikeze ubulili, isimo kanye nenani lenhlanganisela yonke.
A) Humusha bese usombulula ama-composita ngesiSanskrit:
इन्द्रशत्र्वनार्या देवेन्द्रेण जीयन्ते ॥१॥ शूरबलक्षत्रिययोधः शूरपुत्रमिच्छति ॥२॥ सुदुर्गममार्गेण स्वर्गं गम्यते । सुगमस्तु नरकमार्गः ॥३॥ मृतपुत्रब्राह्मणी रोदिति ॥४॥ वीतमोहब्राह्मणः सम्पन्नरूपामपि शूद्रां न लुभ्यति ॥५॥ सुनीतिपुत्रः प्राप्तमतिदर्शनसाधुं गच्छति ॥६॥ प्राप्तप्रभावक्षत्रिया दृष्टमात्राञ्छत्रून्घ्नन्ति ॥७॥ जितशत्रुयोधाः शत्रुजितान्मुञ्चन्ति ॥८॥ कृतोपनयनबालः शिवादिदेवपूजां करोति ॥९॥ बुद्धगता दुःखादिसत्यानि शृण्वन्ति ॥१०॥
B) Humusha usebenzisa ama-composita uye ngesiSanskrit:
1. U-Kṣatriya ongagcini isandla esinombhobho, akhathaleli umphakathi.
2. U-Kālidāsa nabanye ababhali bayizifundisi ngesiSanskrit.
3. U-Kṣatriya unobuhle bezipho ngamakhanda.
4. Ngisho no-Śūdra abafazi banamandla okungabi namabala, ukwenyani, ukucwenga, ukungathukutheli, ukungabi namandla, nokuthula.
मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाणां सुखदुःखपुण्यापुण्यविषयाणां भावनतश्चित्तप्रसादनम् ॥योगसूत्र १.३३॥
Incazelo: भाव्नातस् = भावना + i-suffix -tas, enesibalo esithi ablativ. Humusha: "ngokusebenzisa ..." noma okufanayo.
तपःस्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि क्रियायोगः ॥योगसूत्र २.१॥ समाधिभावनार्थः क्लेशतनूकरणार्थश्च ॥योगसूत्र २.२॥
Incazelo: तपस् n. (Ukuguquguquka okuzayo): Ukushisa, ukushisa, ukukhathala; Ukushisa kwesikhathi, ukukhathala

Isithombe: तपस्
U-Buddha njengomuntu owayengumkhubazi ngaphambi kokuba athole ukukhanya okumkhulula, i-Gandhara, isigidi seminyaka esingu-2/3.
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
त्रिविधदुःखात्यन्तनिवृत्तिरत्यनपुरुषार्थः ॥सांख्यसूत्र १.१॥ (Buka u-Basham, Wonder iph. 324f. mayelana nesistimu ye-Sāṃkhya)
Incazelo: त्रिविध ३ : "kwezintathu"
Incazelo yokukhululwa ngokwesistimu ye-Nyāya:
बाधनालक्षणं दुःखम् ॥न्यायसूत्र १.२१॥ तदत्यन्तविमोक्षो ऽपवर्गः ॥न्यायसूत्र १.२२॥
Ukuveza kwabaqambi bezinto abanempilo ngokwe- सर्वदर्शनसंग्रह :
न स्वर्गो नापवर्गो वा नैवात्मा पारलौकिकः । नैव वर्णाश्रमादीnaं क्रियाश्च फलदायिकाः ॥
Incazelo: अत्मा = Nom.sg. mask. ku- आत्मन् m. "Inhliziyo, umoya ; okungokoqobo, ngoba kutholakala ku-muntu ngamunye"
I- सुभाषितम् :
देवानां करदा विप्रा विप्राणां करदा नृपाः । नृपाणां करदा लोका लोकानां करदा मही ॥
Ukuqagela: -da ekupheleni kwe-composite: "okunika"

Isithombe: लोकानां करदा मही
i-Karnataka
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)
Mayelana nezimo zokuzinza:
भार्या पुत्रश्च दासश्च त्रय एवाधनाः स्मृताः । यत्ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद्धनम् ॥मनुस्मृति ८.४१६॥
Incazelo: त्रयस् = Nom. mask. pl. ku- त्रि "thathu"
I- सुभाषितम् mayelana nobuhle besifazane:
तनुमध्यं पृथुश्रोणि रक्तौष्ठमसितेक्षणम् । नतनाभि वपुः स्त्रीणां कं न हन्त्युन्नतस्तनम् ॥
Incazelo: zonke izinhlobo ngaphandle kwe-कं kanye ne-स्त्रीणाम् ziyi-Nom. sg. neut. futhi zibhekisela ku-वपुस्.
Noch ein सुभाषितम् :
सन्ति पुत्राः सुबहवो
दरिद्राणामनिच्छताम् ।
नास्ति पुत्रः समृद्धानां
विचित्रं विधिचेष्टितम् ॥
Incazelo: इच्छताम् = gen. Pl. Part Präs. P ku-इष् : walabo abafisayo