Umlando 6

A) Yakha izimpande ezikhishiwe ngaphakathi kwesibopho ngokufaka izibopho zomzimba:

brāhmaṇas ... (yaj, nṛt, viś, man, yudh, nī, muh)

= ब्राह्मणस् ... यज्, नृत्, विश्, मन्, युध्, नी, मुह्

brāhmaṇo yajati / yajate. brāhmaṇo nṛtyati. brāhmaṇo viśati. brāhmaṇo manyate. brāhmaṇo yudhyate. brāhmaṇo nayati / nayate. brāhmaṇo muhyati.

ब्राह्मणो यजति । ब्राह्मणो यजते । ब्राह्मणो नृत्यति । ब्राह्मणो विशati । ब्राह्मणो मन्यते । ब्राह्मणो युध्यते । ब्राह्मणो नयति । ब्राह्मणो नयते । ब्राह्मणो मुह्यति ।

devas ... (nṛt, yudh, smṛ, sṛj)

= देवस् ... नृत्, युध्, स्मृ, सृज्

devo nṛtyati. devo yudhyate. devaḥ smarati. devaḥ sṛjati.

देवो नृत्यति । देवो युध्यते । देवः स्मरति । देवः सृजति ।

kavis ... (man, smṛ, viś)

= कविस् ... मन्, स्मृ, विश्

kavir manyate. kaviḥ smarati. kavir viśati.

कविर्मन्यते । कविः स्मरति । कविर्विशति ।

dhenus ... (viś, bhū)

= धेनुस् ... विश्, भू

dhenur viśati. dhenur bhavati.

धेनुर्विशति । धेनुर्भवति ॥

B) Faka izibopho ezakhiwe emlandweni A ngesimo sokuphindaphindeka

brāhmaṇā yajanti / yajante / nṛtyanti / viśanti / manyante / yudhyante / nayanti / nayante / muhyanti.

ब्राह्मणा यजन्ति / यजन्ते / नृत्यन्ति / विशन्ति / मन्यन्ते / युध्यन्ते / नयन्ति / नयन्ते / मुह्यन्ति ।

devā nṛtyanti. devā yudhyante. devāḥ smaranti. devāḥ sṛjanti.

देवा नृत्यन्ति । देवा युध्यन्ते । देवाः स्मरन्ति । देवाः सृजन्ति ।

kavayo manyante. kavayaḥ smaranti. kavayo viśanti.

कवयो मन्यन्ते । कवयः स्मरन्ति । कवयो विशन्ति ।

dhenavo viśanti. dhenavo bhavanti.

धेनवो विशन्ति । धेनवो भवन्ति ॥

C) Guquka ngesiSanskrit:

1. Uvumela ngenikuzo. (Umphristi wenikuzo komnikeli wenikuzo)

yajati.

यजति ।

2. U-Śiva uqhuba umdaniso.

śivo nṛtyati.

शिवो नृत्यति ।

3. U-Rāma uqhuba.

rāmo nayati.

रामों नयति ।

4. Abantu be-Śudras babuhlungu.

śūdrā muhyanti.

शूद्रा मुह्यन्ति ।

5. Abafazi be-Kṣatriya bangena.

kṣatriyā viśanti.

क्षत्रिया विशन्ति ।

6. INKOSI ivumela ukukhanya.

īśvaraḥ sṛjati.

ईश्वरः सृजति ।

7. U-Kṣatriya uvumela ngenikuzo. (njengomnikeli wenikuzo)

kṣatriyo yajate.

क्षत्रियो यजते ।

8. Abafazi be-Śūdra baphonsa umdaniso.

śūdrā nṛtyanti.

शूद्रा नृत्यन्ति ।

9. Abantu be-Kṣatriya balwa.

kṣatriyā yudhyante.

क्षत्रिया युध्यन्ते ।

10. Abantu abangcwele baphonsa.

sādhavo nayanti.

साधवो नयन्ति ।

11. Babheka.

smaranti.

स्मरन्ति ।

12. Uphi (wesifazane) ophonsa umdaniso?

kā nṛtyati?

का नृत्यति ।

13. U-Brahmanin (okukhulunywe ngaye) uphonsa umdaniso.

sā brāhmaṇī nṛtyati.

सा ब्राह्मणी नृत्यति ॥

Isithombe: का नृत्यति ।
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)

---

Ukuzivocavoca kokuphinda Isifundo 6

A) Ukuzivocavoca kokufaka: Yakha imibuzo, lapho izimpendulo zezitatimende ozizakha ngokulandela lezi zivocavoko zokufaka, ziziphendula:

1. devas ... (īśvara, nṛt, sṛj, agni, indra)

देवस् ... ईश्वर, नृत्, सृज्, अग्नि, इन्द्र

deva īśvaraḥ. devo nṛtyati. devaḥ sṛjati. devo 'gniḥ. deva indraḥ.

देव ईश्वरः । देवो नृत्यति । देवः सृजति । देवो ऽग्निः । देव इन्द्रः ।

2. (dvija, sādhu, kavi) ... brāhmaṇaḥ

द्विज, साधु, कवि ... ब्राह्मणः

dvijo brāhmaṇaḥ. sādhur brāhmaṇaḥ. kavir brāhmaṇaḥ.

द्विजो ब्राह्मणः । साधुर्ब्राह्मणः । कविर्ब्राह्मणः ।

3. (śruti) ... vedaḥ

श्रुति ... वेदः

śrutir vedaḥ.

श्रुतिर्वेदः ।

4. (veda) ... śrutiḥ

वेद ... श्रुतिः

vedaḥ śrutiḥ.

वेदः श्रुतिः ।

5. (brāhmaṇa, guru) ... yajanti

ब्राह्मण, गुरु ... यजन्ति

brāhmaṇā yajanti. guravo yajanti.

ब्राह्मणा यजन्ति । गुरवो यजन्ति ।

6. (devī) ... indrāṇī

देवी ... इन्द्राणी

devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी ।

7. (śūdra, śūdrā, devī) ... nṛtyanti

शूद्र, शूद्रा, देवी ... नृत्यन्ति

śūdrā nṛtyanti. śūdrā nṛtyanti. devyo nṛtyanti.

शूद्रा नृत्यन्ति । शूद्रा नृत्यन्ति । देव्यो नृत्यन्ति ।

8. (kṣatriya) ... yudhyante

क्षत्रिय ... युध्यन्ते

kṣatriyā yudhyante.

क्षत्रिया युध्यन्ते ।

9. (brāhmaṇa, brāhmaṇī) ... viśanti

ब्राह्मण, ब्राह्मणी ... विशन्ति

brāhmaṇā viśanti. brāhmaṇyo viśanti.

ब्राह्मणा विशन्ति । ब्राह्मण्यो विशन्ति ।

10. (guru) ... candrakīrtiḥ

गुरु ... चन्द्रकीर्तिः

guruś candrakīrtiḥ.

गुरुश्चन्द्रकीर्तिः ।

11. (sādhu) ... rāmaḥ

साधु ... रामः

sādhū rāmaḥ.

साधू रामः ॥

B) Beka esiningini:

1. brāhmaṇo yajati.

ब्राह्मणो यजति

brāhmaṇā yajanti.

ब्राह्मणाः यजन्ति ।

2. kaiṣā.

कैषा

kā etāḥ.

का एताः ।

3. kṣatriyo yajate.

क्षत्रियो यजते

kṣatriyā yajante.

क्षत्रिया यजन्ते ।

4. sādhvī smarati.

साध्वी स्मरति

sādhvyaḥ smaranti.

साध्व्यः स्मरन्ति ।

5. vaiśyā muhyati.

वैश्या मुह्यति

vaiśyā muhyanti.

वैश्या मुह्यन्ति ।

6. sṛjati.

सृजति

sṛjanti.

सृजन्ति ।

7. devī manyate.

देवी मन्यते

devyo manyante.

देव्यो मन्यन्ते ।

8. gururviśati.

गुरुर्विशति

guravo viśanti.

गुरवो विशन्ति ।

9. ko 'yam.

को ऽयम्

ka ime / kay ime.

क इमे । कयिमे ।

10. iyaṃ devī nṛtyati.

इयं देवी नृत्यति

imā devyo nṛtyanti.

इमा देव्यो नृत्यन्ति ।

11. eṣa devo yudhyate.

एष देवो युध्यते

ete devā yudhyante.

एते देवा युध्यन्ते ।

12. sa sṛjati.

स सृजति

te sṛjanti.

ते सृजन्ति ।

13. paśurdhenuḥ.

पशुर्धेनुः

paśavo dhenavaḥ.

पशवो धेनवः ।

14. keyam.

केयम्

kā imāḥ.

का इमाः ॥

C) Yakha i-Ātmanepada ye:

1. rāmo yajati.

रामो यजति

rāmo yajate.

रामो यजते ।

2. kṣatriyā nayanti.

क्षत्रिया नयन्ति

kṣatriyā nayante.

क्षत्रिया नयन्ते ॥

D) Yakha ubunye besifazane be:

1. śūdro nayati.

शूद्रो नयति

śūdrā nayati.

शूद्रा नयति ।

2. sādhurviśati.

साधुर्विशति

sādhvī viśati.

साध्वी विशति ।

3. brāhmaṇaḥ smarati.

ब्राह्मणः स्मरति

brāhmaṇī smarati.

ब्राह्मणी स्मरति ।

4. kṣatriyo yudhyate.

क्षत्रियो युध्यते

kṣatriyā yudhyate. kṣatriyī yudhyate.

क्षत्रिया युध्यते । क्षत्रियी युध्यते ।

5. devo guruḥ.

देवो गुरुः

devī gurvī.

देवी गुर्वी ॥

E) Humusha:

1. devatānnapūrṇā.

देवतान्नपूर्णा

U-Annapūrṇā ungunkulunkulukazi.

2. śūdretarā.

शूद्रेतरा

U-Itarā ungowesifazane we-Śūdra.

3. vaiśyastulādhāraḥ.

वैश्यस्तुलाधारः

U-Tulādhara uyi-Vaiśya.

4. kavirmāghaḥ.

कविर्माघः

U-Māgha uyimbongi.

5. devyumā.

देव्युमा

U-Umā ungunkulunkulukazi.

6. śrutirvedaḥ.

श्रुतिर्वेदः

I-Veda iyi-Śruti.

7. dhenurviśati.

धेनुर्विशति

Inkomo iyangena.

8. guruścaitanyaḥ.

गुरुश्चैतन्यः

U-Caitanya uyingcweti.

9. devīndrāṇī.

देवीन्द्राणी

U-Indrāṇī ungunkulunkulukazi.

10. sādhurguruḥ.

साधुर्गुरुः

Umfundisi ungumuntu ongcwele.

11. gururyajate.

गुरुर्यजते ॥

Umfundisi uhlabela njengomnikeli.

F) Humusha ngesiSanskrit:

1. URāma uhlabela (njengomnikeli).

rāmo yajate.

रामो यजते ।

2. UDurgā ungunkulunkulukazi.

devī durgā.

देवी दुर्गा ।

3. UMīnākṣī ungunkulunkulukazi.

devī mīnākṣī.

देवी मीनाक्षी ।

4. Nididekile.

muhyanti.

मुह्यन्ति ।

5. URāma uyindoda engcwele.

sādhū rāmaḥ.

साधू रामः ।

6. Ngubani iNkosi?

ka īśvaraḥ.

क ईश्वरः ।

7. U-Indra uyiNkosi.

indra īśvaraḥ.

इन्द्र ईश्वरः ।

8. Izilwane ezifuywayo ziyangena.

paśavo viśanti.

पशवो विशन्ति ।

9. U-Viṣṇu wenza ukuba kuvele = U-Viṣṇu uyadala.

viṣṇuḥ sṛjati.

विष्णुः सृजति ।

10. Abazalwe kabili balungile.

sādhavo dvijātayaḥ.

साधवो द्विजातयः ।

11. Ulwazi oluthathu (lwelwazi) yi-Sāmaveda, i-Ṛgveda ne-Yajurveda. (2 izindlela)

sāmargyajurvedās trayī. sāmaveda ṛgvedo yajurvedaś ca trayī.

सामर्ग्यजुर्वेदास्त्रयी । सामवेद ऋग्वेदो यजुर्वेदश्च त्रयी ।

12. Le Nkosazana inkululekile.

sādhvīyaṃ devī / sādhvy eṣā devī / sādhvī sā devī.

साध्व्यीयं देवी । साध्व्येषा देवी । साध्वी सा देवी ।

13. Lezi "zihlungu" ezinhlanu zilandela: Ukungazi, Ukukholelwa ku-'Ngami', Uthando (othando), Ukungathandi, Ukubambelela emzimbeni. (2 izindlela)

avidyāsmitārāgadveṣābhniveśāḥ pañca kleśāḥ / avidyāsmitā rāgo dveṣo 'bhiniveśaś ca pañca kleśāḥ.

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेशाः पञ्च क्लेशाः । अविद्यास्मिता रागो द्वेषो ऽभिनिवेषश्च पञ्च क्लेशाः ।

14. "Izimo zokuhlala zika-Brahman" zilandela: Ukuthanda ngokuthanda, Ukuzwela, Ukujabulela kokunye, Ukulingana. (2 izindlela)

maitrīkaruṇāmuditopekṣā brahmavihārāḥ / maitrī karuṇā muditopekṣā (ca) brahmavihārāḥ.

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षा ब्रह्मविहाराः । मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा (च) ब्रह्मविहाराः ।

15. La ma-Brahman abhala ngokwezinye.

ete / ime brāhmaṇā yajanti.

एते / इमे ब्राह्मणा यजन्ति ।

16. Ama-Brahman, ama-Ṣatriya nama-Vaśya bangabantu abazalwe kabili. (2 izindlela)

dvijātayo brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ / dvijātayo bṛāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāś ca.

द्विजातयो ब्राह्मणक्षत्रियवैश्याः । द्विजातयो ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्च ।

17. Izifundo (zomkhosi) zilandela: Ifilosofi, ulwazi lwama-Veda oluthathu, Uqoqosho kanye Nezombusazwe. (2 izindlela)

ukuhlolwa, amathuluzi amathathu, ukuphila, nemithetho yezinkokhelo zezimali yimfundo / ukuhlolwa, amathuluzi amathathu, ukuphila, nemithetho yezinkokhelo zezimali yimfundo.

आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनीतयो विद्याः । आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिश्च विद्याः ।

18. Ingabe ukulungile?

ingabe kulungile?

किं कुशलम् ।

19. (Ngikulungile) ngendlela yonke.

sarvathā kuśalam.

सर्वथा कुशलम् ॥

Isithombe: देवतान्नपूर्णा
Umthombo wesithombe: Imininingwane