Lezione 43
43.1. Desinenze personali della 2. persona (मध्यमः = "media <Persona>")
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Desinenze primarie | -si | -tha | -se | -dhve |
| Desinenze secondarie | -s | -ta | -thās | -dhvam |
| Desinenze perfettiche | -tha | -a | -se | -dhve |
Si noti che la desinenza secondaria della 2. persona plurale è identica alla desinenza secondaria della 3. persona singolare attiva.
43.2. Formazione delle forme verbali della 2. persona (मध्यमः)
2.Persona:
- Singolare: "tu"
- Plurale: "voi" (più di due!)
43.2.1. Temi tematici
La 3.sg. dell’Imperfetto e Ottativo Āatmanepada è morfologicamente identica alla 2.pl. dell’Imperfetto e Ottativo Prātipadika!
43.2.1.1. Prima classe di presente (भ्वादि)
भू 1P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Presente लट् | भवसि bho + a + si | भवथ | <भवसे> | <भवध्वे> |
| Imperfetto लङ् | अभवस् | अभवत | <अभवथास्> | <अभवध्वम्> |
| Ottativo विधिलिङ् | भवेस् | भवेत | <भवेथास्> | <भवेध्वम्> |
43.2.1.2. Sesta classe di presente (तुदादि)
विश् 6P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Presente लट् | विशसि | विशथ | <विशसे> | <विशध्वे> |
| Imperfetto लङ् | अविशस् | अविशत | <अविशथास्> | <अविशध्वम्> |
| Ottativo विधिलिङ् | विशेस् | विशेत | <विशेथास्> | <विशेध्वम्> |
43.2.1.3. Quarta classe di presente (दिवादि)
नृत् 4P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Presente लट् | नृत्यसि | नृत्यथ | <नृत्यसे> | <नृत्यध्वे> |
| Imperfetto लङ् | अनृत्यस् | अनृत्यत | <अनृत्यथास्> | <अनृत्यध्वम्> |
| Ottativo विधिलिङ् | नृत्येस् | नृत्येत | <नृत्येथास्> | <नृत्येध्वम्> |
43.2.1.4. Decima classe di presente (चुरादि) e Causativi
चुर् 10U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Presente लट् | चोरयसि | चोरयथ | चोरयसे | चोरयध्वे |
| Imperfetto लङ् | अचोरयस् | अचोरयत | अचोरयथास् | अचोरयध्वम् |
| Ottativo विधिलिङ् | चोरयेस् | चोरयेत | चोरयेथास् | चोरयेध्वम् |
43.2.1.5. Passivo
ईक्ष् 1Ā
| एकवचनम् | बहुवचनम् | |
|---|---|---|
| Indicativo Presente लट् | ईक्ष्यसे īkṣ-ya-se | ईक्ष्यध्वे |
| Imperfetto लङ् | ऐक्ष्यथास् | ऐक्ष्यध्वम् |
| Ottativo विधिलिङ् | ईक्ष्येथास् | ईक्ष्येध्वम् |
43.2.1.6. Futuro (ऌट्)
43.2.1.6.1. Formazioni in अनिट्
दा 3U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| दास्यसि | दास्यथ | दास्यसे | दास्यध्वे |
43.2.1.6.2. Formazioni in सेट्
भू 1P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| भविष्यसि | भविष्यथ | <भविष्यसे> | <भविष्यध्वे> |
43.3. Il pronome personale di seconda persona
- Singolare: त्वद् "tu"
- Plurale: युष्मद् "voi"
| एकवचनम् (त्वद्) | बहुवचनम् (युष्मद्) | |
|---|---|---|
| प्रथमा | त्वम् | यूयम् |
| द्वितीया | त्वाम् त्वा | युष्मान् वस् |
| तृतीया | त्वया | युष्माभिस् |
| चतुर्थी | तुभ्यम् ते | युष्मभ्यम् वस् |
| पञ्चमी | त्वत् | युष्मत् |
| षष्ठी | तव ते | युष्माकम् वस् |
| सप्तमी | त्वयि | युष्मासु |
Le forme त्वा, ते, वस् non possono essere utilizzate all'inizio di una frase o di un emistichio. Inoltre, non possono essere impiegate prima di च, वा, एव e di alcune altre particelle:
त्वां मां च "te e me"
43.4. Elenco di parole
ज्ञा + आ Causativo आज्ञापयति : ordinare, disporre
आपण m.: mercato
Fig.: आपणः
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
सत्वर 3: veloce, affrettato
पण्य 3: vendibile; n.: merce, commercio
Fig.: पण्यानि
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
आम् : sì
सम m. = वर्ष n.
-आयुत 3: fornito di
भद्र 3: buono, felice; Vocativo: mio caro!
समय m. (da सम्-इ): accordo, contratto, termine, appuntamento, tempo
निश्चित 3: deciso, fissato
नोचेत् : se non, altrimenti
विलम्ब n.m.: ritardo, posticipazione
विपणि f.: negozio
Fig.: विपणिः
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
वणिज् m.: mercante
Fig.: वणिक्
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
वर 3: migliore
शीघ्र 3: veloce, rapido
वत्स m.: vitello, cucciolo, figlio ; Voc.: mio caro
Fig.: वत्सः
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
उत्तम 3: supremo, migliore
अल्प 3: piccolo, minimo
मूल्य n.: valore, prezzo
कियत् 3: quanto grande
शर्करा f.: zucchero (la parola tedesca "Zucker" deriva dall'italiano zucchero, da lì dall'arabo sukkar - سكر e dal persiano äkär - شکر, risalendo al Sanscrito शर्करा!)
अधिक : allora, quindi; perciò, dunque
तर्हि 10 तुल् तुलयति । : pesare
Fig.: तोलयति
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
तोलन्ति n.: carta
कर्गल m.: scatola (qui: pacco, fascio)
संपुट : davanti, prima, innanzi
पुरतस् m.: mercante ricco
श्रेष्ठिन् 3: veloce, affrettato
जव 3: veloce, affrettato
जव 1P द्रु correre
Perf. IIIa द्रवति, दुद्राव
Fut. दुद्रुवुर्
Pass. द्रोष्यति
Caus. द्रूयते
PPP द्रावयति
Assol. -द्रुत
Inf. द्रुत्य
द्रोतुम् Interiezione: Ehi! Tu laggiù!
रे 3: un altro (declinazione come अन्यद् )
वञ्चक m.: pentimento
पश्चात्ताप Avv.: in questo modo, così
इत्थम् n.: giorno
दिन n.: nascita
जन्मन् m.: gioia, piacere
आनन्द m.: beatitudine, gioia
43.5. Esercizio
A) Formare la seconda persona corrispondente per tempo, numero, modo e così via, alle seguenti forme verbali:
- आर्हम्
- कुप्येम
- ऐच्छन्
- ईक्षेरन्
- कल्पने
- क्रामन्ति
- क्रेष्याम
- गच्छेयम्
- गायति
- चर्यते
- चेष्यन्ति
- जायेय
- आज्ञापयत्
- विजयते
- जीव्येत
- तुदामः
- अतरन्
- त्यजामि
- दहेयम्
- आदास्ये
- दिशति
- अदूष्यम्
- दृश्यामहे
- नश्येयुः
- आनीयामहि
- नृत्यामि
- पचेत्
- पतिष्यामि
- आपद्यत
- पिबामः
- अपृच्छ्ये
- बुध्यामहे
- भजेम
- प्राभवन्
- भरिष्यन्ते
- मन्ये
- मुच्येरन्
- अम्रियन्त
- यजेत
- युध्येमहि
- अरक्षन्
- लप्स्यन्ते
- अवदम्
- औह्ये
- वसन्ति
- अवावर्तत
- विशामि
- शोचामः
- वर्धेत
- सीदामि
- तिष्ठन्ति
- आहरत्
B) Tradurre in Sanscrito:
1. Perché siedi mentre l'insegnante sta in piedi?
2. Metti in dubbio se un'azione buona abbia un frutto buono?
3. Mostrerete al padre il santuario più interno del tempio?
4. Qual è il canto di lode del poeta che hai cantato?
5. Venderete questi frutti?
6. Che cosa hai ordinato?
7. Quando ti sei trattenuto a Benares (वृत्)?
8. Avete onorato gli dèi con un sacrificio come sacerdoti sacrificali?
9. In quale città sei nato?
10. Come ti salvi (superi) davanti al nemico?
Fig.: कदा पूराववर्तथाः ।
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
43.6. संवादः = Conversazione
| संवादः | Spiegazioneen |
|---|---|
| सुरेशः : अशोक1 क्व गच्छसीदानीम् ॥ | 1 Vocativo sg. |
| अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥ | |
| सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥ | |
| अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां2 जन्मदिनोत्सवः ॥ | 2 -पाद pl. può essere aggiunto a nomi, titoli, ecc. per esprimere rispetto |
| सुरेशः : किं वयस्तव3 पितृचरणानाम् ॥ | 3 Nominativo/Accusativo sing. di वयस् n. "età" |
| अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं4 मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥ | 4 पञ्चषष्टि cinquantacinque |
| सुरेशः : भद्र5 कतिवादन5k आगमिष्यन्ति जनाः ॥ | 5 Vocativo sing. 5k वादन n. "-ora" |
| अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं6 यावदागच्छ7 ॥ | 6 षड् "sei" 7 2.sg.Imperativo |
| सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥ | |
| अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥ | |
| सुरेशः : अस्तु8 । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥ | 8 3.sg.Imperativo di अस् 2P |
| अशोकः : (विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च) अयि वणिग्वर9 कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि10 शीघ्रं मह्यम् ॥ | 9 Vocativo sing. 10 2.sg.Imperativo P di दा 3U |
| वणिक्11 : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद12 कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥ | 11 Nominativo sing. di वणिज् m. 12 2.sg.Imperativo |
| अशोकः : सेरभारा13 शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥ | 13 सेर = Sèra (= 0.93310 kg) |
| वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन14 दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥ | 14 आणक = Anna = 1/16 di Rupee |
| अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि15 ॥ | 15 2.sg.Imperativo P di दा 3U |
| वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल16 गृहाण17 शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम्18 । सत्वरं देहि ॥ | 16 Vocativo sing. 17 2.sg.Imperativo 18 अष्ट "otto" |
| अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा19 देहि ॥ | 19 सम्यक् Avv. "correttamente" |
| वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चिद्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥ | |
| अशोकः : (मनसि20 किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं21 च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन् गृहाण22 मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥ (इत्युक्त्वा ततः प्रस्थितः) | 20 Locativo sing. di मनस् n. "mente" 21 -चतुष्टय "numero di quattro" 22 Imperativo sing. |
| वणिक् : रे बालक23 । एह्येहि24 शृणु25 तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥ | 23 Vocativo sing. 24 2.g.Imperativo P di इ+आ 25 2.sg.Imperativo P |
| अशोकः : श्रेष्ठिन्26 । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति27 ॥ (इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति) | 26 Vocativo sing. 27 Nominativo sing.m. Comparativo di अल्प = "molto piccolo" |
| (विपणिस्थो वञ्चको वणिग्28 किमपि कर्तुमशक्नोत् केवलं तस्य मनसि29 पश्चात्ताप एवासीत्) | 28 वणिक् Nominativo sing. di वणिज् 29 Locativo sing. di मनस् n. "mente" |
| अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥ | |
| (Dopo: Saral Sanskrit Shikshak III, pag. 4f.) |
Fig.: शर्करा
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
lekt4302.jpg: Rita Willaert. -- http://www.flickr.com/photos/rietje/324020365/. -- Accesso il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, uso non commerciale)
lekt4303.jpg: amrita b. -- http://www.flickr.com/photos/amrita_b/63071274/. -- Accesso il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, uso non commerciale)
lekt4304.jpg: mckaysavage. -- http://www.flickr.com/photos/mckaysavage/2085721947/. -- Accesso il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione)
lekt4305.jpg: visio. -- http://www.flickr.com/photos/visio/421217297/. -- Accesso il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, uso non commerciale, share alike)
lekt4306.jpg: wildxplorer. -- http://www.flickr.com/photos/krayker/2123046126/. -- Accesso il 2009-001-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, share alike)
lekt4307.jpg: Ray Witlin / Banca Mondiale. -- http://www.flickr.com/photos/worldbank/2183198505/. -- Accesso il 2009-01-06. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, uso non commerciale, nessuna opera derivata)
lekt4308.jpg: G.-U. Tolkiehn / Wikipedia. Licenza GNU FDL
lekt4309.jpg: Carol Mitchell. -- http://www.flickr.com/photos/webethere/2178184852/. -- Accesso il 2009-01-07. -- Licenza Creative Commons (Attribuzione, nessuna opera derivata)