Latihan 49

Determine the following forms:

Nr.	Form	Determination
१.	गृहाणि	गृह n.: Nom. Acc. Pl. n.
२.	नमानि	नम् 1P: Imp. 1. Sg. P.
३.	नामानि	नामन् n.: Nom. Acc. Pl. n.
४.	नामनि	नामन् n.: Loc. Sg. n. (beside नाम्नि)
५.	मत्यै	मति f.: Dat. Sg. f.
६.	मन्यै	मन् 4Ā: Imp. 1. Sg. Ā.
७.	मान्यै	मन् 4Ā: Caus. Kalimat pasif Imp. 1. Sg.
८.	मान्यैः	मन् 4Ā: Caus. Gerundiv Instr. Pl. m. n.
९.	अहम्	I: Nom. Sg.
१०.	अहन्	हन् 2P: Impf. 2. 3. Sg. P.
११.	आत्थ	अह्: Perf. 2. Sg. P.
१२.	आत्त	अद् 2P: Impf. 2. Pl. P.
१३.	आध्वम्	आस् 2Ā: Impf. 2. Pl. Ā.; Imper. 2. Pl. Ā.
१४.	अत्थ	अद् 2P: Ind. Pres. 2. Pl. P.
१५.	ते	त्वम्: enclit. Dat. Gen.; तद्: Nom. Pl. m.
१६.	स्थ	अस् 2P: Ind. Pres. 2. Pl. P.
१७.	तस्थ	स्था 1P: Perf. IV. 2. Pl. P.
१८.	तस्य	तद्: Gen. Sg. m. n.
१९.	दाता	दातृ: Nom. Sg. m.
२०.	तता	तन् 8U: Partisip pasif lampau Nom. Sg. f.
२१.	तथा	"so"
२२.	तदा	"then, at that time"
२३.	तुद	तुद् 6U: Imper. 2. Sg. P.
२४.	शेकिथ	शक् 5P: Perf. Vb. 2. Sg. P. (beside शशक्थ)
२५.	अनृतम्	अनृत n.: Nom. Acc. Sg. n.
२६.	अदूष्यः	दुष् 4P: Caus. Gerundiv Nom. Sg. m. + अ-
२७.	अदुष्यः	दुष् 4P: Impf. 2. Sg. P.
२८.	त्वत्	त्वम्: Abl. Sg.
२९.	यदि	"if"
३०.	यति	इ 2P: Part. Pres. P. Loc. Sg. m. n.; Voc. Sg. f.
३१.	याति	या 2P: Ind. Pres. 3. Sg. P. (sic, correction: 3. Sg.); Part. Pres. P. Loc. Sg. m. n.
३२.	यातुः	यातृ: Abl. Gen. Sg. m.
३३.	यतः	"from where"; इ: Part. Pres. P. Gen. Abl. Sg. m. n.; यम् 1P: Partisip pasif lampau Nom. Sg. m.
३४.	यातः	यातृ: Voc. Sg. m.; या: Part. Pres. P. Gen. Abl. Sg. m. n.; Partisip pasif lampau Nom. Sg. m.
३५.	आसीथाः	आस् 2Ā: Opt. 2. Sg. Ā.
३६.	वक्थ	वच् 2P: Ind. Pres. 2. Pl. P.
३७.	बन्धनीय	बन्ध् 9P: Gerundiv Voc. Sg. m. n.
३८.	गायी	गायिन्: Nom. Sg. m.
३९.	मह्यम्	अहम्: Dat. Sg.

Fig.: गायी
(Sumber gambar: Detail)

---

बाण (७. Abad Masehi): कादम्बरी

Pertanyaan Raja शूद्रक dari विदिशा kepada Burung Beo वैशम्पायन:

नरपतिरब्रवीत् । आस्तां तावत्सर्वमेवेदम् । अपनयतु नः कुतूहलम् । आवेदयतु भवानादितः प्रभृति कार्त्न्येनात्मनो जन्म कस्मिन्देशे । भवान्कथं जातः । केन वा नाम कृतम् । का माता । कस्ते पिता । कथं वेदानामागमः । कथं शास्त्राणां परिचयः । कुतः कलाः समासादिताः । किं जन्मान्तरानुस्मरणमुत वरप्रदानम् । अथवा विहंगवेषधारी कश्चिच्छन्नं विवससि । क्व वा पूर्वमुषितम् । कियद्वा वयः । कथं पञ्जरबन्धः । कथं चाण्डालहस्तगमनम् । इह वा कथमागमनमिति ॥

वैशम्पायनस्तु स्वयमुपजातकुतूहलेन सबहुमानमवनि्पतिना पृष्टो मुहूर्तमिव ध्यात्वा सादरमब्रवीत् । देव मतीयं कथा । यदि कौतुकमाकर्ण्यताम् ॥

Sang Raja berkata: "Biarkanlah semua itu! Penuhi rasa ingin tahu kami! Tuan, ceritakan kepada kami dari awal: Di negeri mana Anda dilahirkan? Siapa yang memberi nama kepada Anda? Siapakah ibu Anda? Bagaimana Anda memperoleh Weda? Bagaimana Anda menjadi akrab dengan karya-karya pengajaran? Dari mana Anda mendapatkan seni-seni? Apakah Anda dapat mengingat kelahiran sebelumnya atau memenuhi keinginan? Atau, dengan mengenakan pakaian seekor burung, apakah Anda bersembunyi di tempat persembunyian? Atau di mana Anda tinggal sebelumnya? Atau berapa usia Anda? Bagaimana Anda tertangkap dalam sangkar? Dan bagaimana Anda masuk ke tangan para Cāṇḍāla? Atau bagaimana Anda datang ke sini?"
>
Namun, Vaiśampāyana, yang telah ditanya oleh Penguasa Bumi dengan rasa ingin tahu yang muncul secara spontan dan dengan sangat hormat, berpikir sejenak lalu menjawab dengan penuh penghormatan: "Raja, ini adalah cerita yang panjang. Jika Anda tertarik, berikanlah telinga Anda kepada saya!"

Fig.: शुकः
(Image source: Details)