Oefening 46

A) Identifiseer en vertaal die volgende vorme:

Woervorm	Identifikasie	Betekenis
१. वित्थ	विद् (2P) 2de p.l. teenwoordige aanwysende	jy weet
२. वेत्थ	विद् (2P) 2de sing. perf. (aorist)	jy weet
३. शिश्रियिढ्वे	श्रि (1U) 2de vpl. Ā. Perf.	julle het skuiling gesoek
४. शिश्ये	शी (2Ā) 1ste/3de sing. Ā. Perf.	Ek lê / hy lê
५. शिष्ये	शास् (2P) 1ste sing. pass. Ind. Aanw. / शिष्य (m.) Lok. sg.	Ek word geleer / as 'n leerling
६. चक्र	कृ (8U) 2de vpl. P. Perf. / चक्र (n.) vok. sg.	jy het gedoen / O wiel!
७. तुष्टुव	स्तु (2U) 2de pers. verlede voltooide tyd	julle het geprys
८. तुष्टम्	तुष् (4P) voltooide deelwoord, nominatief/akkusatief enkelvoud	tevrede / behaaglik
९. ददिथ	दा (3U) 2de persoon enkelvoud perfek	jy het gegee
१०. दत्थ	दा (3U) 2de pers. aantonende wysende tyd Huid.	jy gee
११. जग	गै (1P) 2de pers. perf.	jy het gesing
१२. जग्म	गम् (1ste persoon) 2de pers. perf.	julle het gegaan
१३. एनम्	एनद् (m.) acc. sg.	hierdie
१४. ईय	इ (2P) 2de pers. perf.	julle het gegaan
१५. निनेथ	नी (1U) 2de sing. perf.	jy het gelei
१६. शेक	शक् (5P) 2de pers. meerv. perf.	julle kon
१७. सस्मर	स्मृ (1P) 1ste sing. / 2de vpl. perf.	Ek het gedink / jy het gedink
१८. पप्रष्ठ	प्रच्छ् (6P) 2de persoon enkelvoud perfek	jy het gevra
१९. दुग्ध	दुह् (2U) 2de pers. meervoud Aantoningswys Pret. / PPP	jy melk / het gemelk
२०. दुहितः	दुहितृ (v.) vok. sg.	O dogter!
२१. पेदिषे	पद् (4Ā) 2de persoon enkelvoud Ā. Perfekt	jy het gegaan
२२. ननर्त	नृत् (4P) 1ste/3de sing. P. Perf.	Ek het gedans / hy het gedans
२३. ननृत	नृत् (4P) 2de pers. voltooid.	julle het gedans
२४. उवोढ	वह् (1U) 2de enkelvoud perf.	jy het gery / gedra
२५. जुहोथ	ह्वे / हु (3P) 2de sing. perf.	jy het geoffer / uitgeroep
२६. जुहुथ	हु (3de persoon) 2de vpl. teenwoordige wysende	julle offer
२७. सक्तः	सञ्ज् (1P) PPP nom. sg. m.	aangeheg / gearresteer
२८. शक्तः	शक् (5P) PPP nom. sg. m.	bekwaam / ryk
२९. नेश्म	नश् (4P) 1ste pers. perf.	ons het omgekom
३०. सोढुम्	सह् (1Ā) infinitief	om te verdra
३१. ग्रहीष्ये	ग्रह् (9U) 1ste sing. Ā. Fut.	Ek sal gryp
३२. यत्ने	यत्न (m.) Loc. sing.	in die poging
३३. यते	यत् (1Ā) 1ste sing. Ā. Ind. teenw.	ek doen moeite
३४. बाले	बाल (m.) lok. sg. / बाला (f.) vok. sg.	in die seun / O meisie!
३५. ऊद	वद् (1P) 2de pers. meervoud perf.	julle het gepraat
३६. ऊदे	वद् (1ste persoon) 1ste/3de sing. aorist	ek het gepraat / hy het vir homself gepraat
३७. जज्ञिषे	जन् (4Ā) / ज्ञा (9U) 2de sing. Ā. Perf.	jy is gebore / jy het besef
३८. चिक्य	चि (5U) 2de pers. Perf.	julle het opgehoop
३९. अवेक्ष्य	अव-ईक्ष् (1Ā) Absoluut	nadat hy besef het
४०. वक्थ	वच् (2P) 2de pers. teenw. wijsende	jy praat
४१. शिष्ठ	शास् (2P) 2de pers. teenwoordige aanwysende		jy onderrig
४२. पेचिथ	पच् (1U) 2de sing. perf.	jy het gekook
४३. हथ	हन् (2P) 2de vpl. teenwoordige aanwysende	julle klop
४४. हस्त	हस्त (m.) vok. sg.	O hand!
४५. ननन्द	नन्द् (1ste persoon) 1ste/3de enkelvoud / 2de meervoud perfek passief	Ek was tevrede / jy was tevrede
४६. श्राम्यसि	श्रम् (4P) 2de sing. teenw. a.w.	jy raak moeg
४७. विषमम्	विषम (3) nom./akk. sg. n.	ongelyk / moeilik
४८. विशामः	विश् (6P) 1ste vpl. teenwoordige tyd	ons betree
४९. उवस्थ	वस् (1P) 2de sing. perf.	jy het geleef
५०. ददाने	दा (3U) Huidige deelwoord, Ā. Lokatief, enk., manlik/onbepaalde	in die gever
५१. सुषुपुः	स्वप् (2P) 3de pers. P. Perf.	hulle het geslaap
५२. ऊसु	वस् (1ste persoon) 2de pers. perf.	julle het geleef

---

Uitsprake (सुभाषितानि)

B) Vertaal:

१. प्रजहाति यदा कामानात्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥ १ ॥
As iemand die begeertes prysgee en alleen met die Self deur die Self tevrede is, dan word hy 'n "een van vaste insig" (स्थितप्रज्ञः) genoem.

२. क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः ।
स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रनश्यति ॥ २ ॥
Uit toorn ontstaan duisternis, uit duisternis die verwarrende van aandag (herinnering); uit die verlies van aandag volg die ondergang van insig, en deur die ondergang van insig gaan men ten gronde.

३. नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य ॥ ३ ॥
Vir die onbeheerste (nie-Yogin) is daar geen insig nie.

Afbeelding: सक्तः
(Beeldbron: Details)