Latihan 46
A) Determine and translate the following forms:
| Bentuk kata | Penentuan | Makna |
|---|---|---|
| १. वित्थ | विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Pres. | kamu tahu |
| २. वेत्थ | विद् (2P) 2. sg. P. Perf. (Present Perfect) | kamu tahu |
| ३. शिश्रियिढ्वे | श्रि (1U) 2. pl. Ā. Perf. | kamu telah berlindung |
| ४. शिश्ये | शी (2Ā) 1./3. sg. Ā. Perf. | aku berbaring / ia berbaring |
| ५. शिष्ये | शास् (2P) 1. sg. Pass. Ind. Pres. / शिष्य (m.) Loc. sg. | aku diajari / dalam murid |
| ६. चक्र | कृ (8U) 2. pl. P. Perf. / चक्र (n.) Voc. sg. | kamu telah melakukan / o Roda! |
| ७. तुष्टुव | स्तु (2U) 2. pl. P. Perf. | kamu telah memuji |
| ८. तुष्टम् | तुष् (4P) PPP Nom./Acc. sg. n. | puas / gembira |
| ९. ददिथ | दा (3U) 2. sg. P. Perf. | kamu telah memberi |
| १०. दत्थ | दा (3U) 2. pl. P. Ind. Pres. | kamu memberi |
| ११. जग | गै (1P) 2. pl. P. Perf. | kamu telah menyanyikan |
| १२. जग्म | गम् (1P) 2. pl. P. Perf. | kamu telah pergi |
| १३. एनम् | एनद् (m.) Acc. sg. | ini |
| १४. ईय | इ (2P) 2. pl. P. Perf. | kamu telah pergi |
| १५. निनेथ | नी (1U) 2. sg. P. Perf. | kamu telah memimpin |
| १६. शेक | शक् (5P) 2. pl. P. Perf. | kamu mampu |
| १७. सस्मर | स्मृ (1P) 1. sg. / 2. pl. P. Perf. | aku berpikir / kamu berpikir |
| १८. पप्रष्ठ | प्रच्छ् (6P) 2. sg. P. Perf. | kamu bertanya |
| १९. दुग्ध | दुह् (2U) 2. pl. P. Ind. Pres. / PPP | kamu memerah / diperah |
| २०. दुहितः | दुहितृ (f.) Voc. sg. | o putri! |
| २१. पेदिषे | पद् (4Ā) 2. sg. Ā. Perf. | kamu telah pergi |
| २२. ननर्त | नृत् (4P) 1./3. sg. P. Perf. | aku menari / ia menari |
| २३. ननृत | नृत् (4P) 2. pl. P. Perf. | kamu menari |
| २४. उवोढ | वह् (1U) 2. sg. P. Perf. | kamu telah mendorong / membawa |
| २५. जुहोथ | ह्वे / हु (3P) 2. sg. P. Perf. | kamu telah mengorbankan / memanggil |
| २६. जुहुथ | हु (3P) 2. pl. P. Ind. Pres. | kamu mengorbankan |
| २७. सक्तः | सञ्ज् (1P) PPP Nom. sg. m. | terikat / tertahan |
| २८. शक्तः | शक् (5P) PPP Nom. sg. m. | mampu / cakap |
| २९. नेश्म | नश् (4P) 1. pl. P. Perf. | kami binasa |
| ३०. सोढुम् | सह् (1Ā) Inf. | untuk bertahan |
| ३१. ग्रहीष्ये | ग्रह् (9U) 1. sg. Ā. Fut. | aku akan merebut |
| ३२. यत्ने | यत्न (m.) Loc. sg. | dalam usaha |
| ३३. यते | यत् (1Ā) 1. sg. Ā. Ind. Pres. | aku berusaha |
| ३४. बाले | बाल (m.) Loc. sg. / बाला (f.) Voc. sg. | dalam pemuda / o gadis! |
| ३५. ऊद | वद् (1P) 2. pl. P. Perf. | kamu telah berbicara |
| ३६. ऊदे | वद् (1P) 1./3. sg. Ā. Perf. | aku berbicara / ia berbicara untuk dirinya sendiri |
| ३७. जज्ञिषे | जन् (4Ā) / ज्ञा (9U) 2. sg. Ā. Perf. | kamu dilahirkan / kamu telah mengenali |
| ३८. चिक्य | चि (5U) 2. pl. P. Perf. | kamu telah menumpuk |
| ३९. अवेक्ष्य | अव-ईक्ष् (1Ā) Absol. | setelah memahami |
| ४०. वक्थ | वच् (2P) 2. pl. P. Ind. Pres. | kamu berbicara |
| ४१. शिष्ठ | शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Pres. | you teach |
| ४२. पेचिथ | पच् (1U) 2. sg. P. Perf. | you have cooked |
| ४३. हथ | हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Pres. | you strike |
| ४४. हस्त | हस्त (m.) Voc. sg. | o Hand! |
| ४५. ननन्द | नन्द् (1P) 1./3. sg. / 2. pl. P. Perf. | I rejoiced / you rejoiced |
| ४६. श्राम्यसि | श्रम् (4P) 2. sg. P. Ind. Pres. | you grow weary |
| ४७. विषमम् | विषम (3) Nom./Acc. sg. n. | uneven / difficult |
| ४८. विशामः | विश् (6P) 1. pl. P. Ind. Pres. | we step in |
| ४९. उवस्थ | वस् (1P) 2. sg. P. Perf. | you have lived |
| ५०. ददाने | दा (3U) Part. Pres. Ā. Loc. sg. m./n. | in the giving |
| ५१. सुषुपुः | स्वप् (2P) 3. pl. P. Perf. | they have slept |
| ५२. ऊसु | वस् (1P) 2. pl. P. Perf. | you have lived |
Sprüche (सुभाषितानि)
B) Translate:
१. प्रजहाति यदा कामानात्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥ १ ॥
Jika seseorang melepaskan keinginan dan puas hanya dalam Diri melalui Diri, maka ia disebut "orang dengan wawasan yang teguh" (स्थितप्रज्ञः).
२. क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः ।
स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रनश्यति ॥ २ ॥
Dari kemarahan muncul kebingungan; dari kebingungan muncul kekacauan kesadaran (ingatan); dari hilangnya kesadaran diikuti oleh kehancuran wawasan, dan melalui kehancuran wawasan seseorang binasa.
३. नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य ॥ ३ ॥
Bagi yang tidak terkendali (non-yogin) tidak ada wawasan.

Fig.: सक्तः
(Image source: Details)
