Lesing 4

4.1. Enkel aanvullende vrae (woordvrae) en antwoorde

4.1.1. Vraagvoornaamwoorde en demonstratiewe voornaamwoorde

4.1.1.1. Vraagvoornaamwoorde (praśnārthakasarvanāma n. = प्रश्नार्थकसर्वनामन्)

	Nominatief enkelvoud	Nominatief meervoud
Neutrum	kim = किम्	kāni = कानि
Maskulinum	kas = कस्	ke = के
Femininum	kā = का	kās = कास्

4.1.1.2. Demonstratiewe voornaamwoorde (nidarśakasarvanāmāni n. = निदर्शकसर्वनामानि)

Stamme
	tad = तद् "hy, sy, dit; die" (Genoem)	etad = एतद् "hierdie" ( baie naby aan die spreker)	idam = इदम् "hierdie" (Naby)
Nominatief enkelvoud
Neutrum	tad = तद्	etad = एतद्	idam = इदम्
Maskulinum	sa, so saḥ = स सो सः	eṣa, eṣo, eṣaḥ = एष एषो एषः	ayam = अयम्
Femininum	sā = सा	eṣā = एषा	iyam = इयम्
Nominatief meervoud
Neutrum	tāni = तानि	etāni = एतानि	imāni = इमानि
Maskulinum	te = ते	ete = एते	ime = इमे
Femininum	tās = तास्	etās = एतास्	imās इमास्

Vir die Nom. sg. mask.:
sa, eṣa (स एष) word voor alle klank behalwe kort -a gebruik
so, eṣo (सो एषो) word voor -a gebruik, wat met Avagraha elisieer (verdwyn)
saḥ, eṣaḥ (सः एषः) word slegs in pause (einde van sin, einde van vers) gebruik

Om sin hierdie voornaamwoorde (sarvanāman n.) te kan gebruik om sinne te vorm, is die kennis van die volgende Sandhi-reëls nodig:

4.1.2. Sandhi van uitgaande -m

Uitgaande -m word voor medeklinkers deur Anusvāra (-ṃ) vervang. Aan die einde van 'n sin of vers, en voor klinkers, bly -m behoue.

4.1.3. Sandhi van uitgaande -e

1. voor a- bly -e onveranderd: die aanvangende a- word geëlideer met Avagraha:
   bv. ete + agnayas » ete 'gnayaḥ = एते ऽग्नयः "Hierdie vuur"

2. Voor ander klinkers as kort a- word -e gewoonlik deur -a met Hiatus vervang. Die vervanging deur -ay kom ook voor:
   bv. ime + īśvarās » ima īśvarāḥ = इम ईश्वराः (selde: imay īśvarāh = इमयीश्वराः) "Hierdie HERE"

4.1.4. Sandhi van uitgaande -d

Uitgaande -d word in pause sowel as voor stemlose gutturale (k, kh) en labiale (p, ph) deur -t vervang.

Die vervanging voor ander medeklinkers word later bespreek. Vermy voorlopig sulke klankbotsings!

4.1.5. Vraeformules

Met behulp van hierdie voornaamwoorde vorm men byvoorbeeld die volgende vraeformules:

Enkelvoud	Neutrum	tat kim? /kiṃ tat? तत्किम्, किं तत् etat kim? /kim etat? एतत्किम्, किमेतत् idaṃ kim? / kim idam इदं किम्, किमिदम्	"Wat is dit?"
	Maskulinum	sa kaḥ? / kaḥ saḥ? स कः, कः सः eṣa kaḥ? / ka eṣaḥ एष कः, क एषः ayaṃ kaḥ? / ko 'yam? अयं कः, को ऽयम्	"Wie is dit?" "Wat is die?"
	Femininum	sā kā? / kā sā? सा का, का सा eṣā kā? / kaiṣā? (= kā + eṣā) एषा का, कैषा iyaṃ kā? / keyam? (= kā + iyam) इयं का, केयम्	"Wie is dit?" "Wie is die?"
Meervoud	Neutrum	tāni kāni? / kāni tāni? तानि कानि, कानि तानि etāni kāni? / kāny etāni? एतानि कानि, कान्येतानि imāni kāni? / kānīmāni? (= kāni + imāni) इमानि कानि, कानीमानि
	Maskulinum	te ke? / ke te? ते के, के ते ete ke? / ka ete? एते के, क एते ime ke? / ka ime? इमे के, क इमे
	Femininum	tāḥ kāḥ? / kās tāḥ? ताः काः, कास्ताः etāḥ kāḥ? / kā etāḥ? एताः काः, का एताः imāḥ kāḥ? / kā imāḥ? इमाः काः, का इमाः

'n Voorbeeld van ander vrae:

viṣṇuḥ kaḥ? = विष्णुः कः Antwoord: viṣṇur īśvaraḥ = विष्णुरीश्वरः. (In 'n nominale sin kan die onderwerp byvoorbeeld na die begin geplaas word om aansluiting by die vraag te beklemtoon.)

AANTEKENING: Die antwoorde wat u met u tot dusver verkryde Sanskritkennis op sulke vrae kan gee, stem natuurlik nog nie in elke opsig idiomaties goeie Sanskrit nie.

4.2. Oefening

A) Vorm mondelings vrae volgens die skema viṣṇuḥ kaḥ (विष्णुः कः) met die volgende woorde en beantwoord die vrae in Sanskrit:

śruti, śiva, brāhmaṇa, dvija (meervoud), indrāṇī, dhenu, tulādhara, kālidāsa

= श्रुति, शिव, ब्राह्मण, द्विज (बहुवचनम्), इन्द्राणी, धेनु, तुलाधर, कालिदास

B) Vorm vrae volgens die patroon etat kim (एतत्किम्) vir die volgende lees-oefening en beantwoord die vrae met die aangeduide woorde en demonstratiewe voornaamwoorde, bv. eṣa bālaḥ (एष बालः):

(Beeldbron: Details)