Lektion 35
35.1. Perfekt Typ III: Starker Stamm Hochstufe/Dehnstufe
Bildung:
starker Stamm:
- 3.sg.P: Dehnstufe
- 2.sg.P: Hochstufe
- 1.sg.P: wahlweise Hochstufe oder Dehnstufe
schwacher Stamm: siehe bei den Untertypen
35.1.1. Perfekt Typ IIIa: Starker Stamm Hochstufe/Dehnstufe, schwacher Stamm Tiefstufe
Bildung:
schwacher Stamm: Tiefstufe
Wird gebildet von Wurzeln der Typen:
- (Konsonant)-(Konsonant) - i/ī/u/ū
- (Konsonant) - ṛ
Vor vokalisch anlautender Endung wird ersetzt:
- -i/-ī durch -iy
- -u/-ū durch -uv
- -ṛ durch r
Beispiele:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| इ 2P | इयाय iy-ai + a | ईयुर् i + iy + ur | ||
| नी 1U | निनाय | निन्युर् ni-nī + ur | निन्ये | निन्यिरे |
| स्तु 2U | तुष्टाव tu + stau + a | तुष्टुवुर् tu + stuv-ur | तुष्टुवे | तुष्टुविरे |
| पू | पुपाव pu-pau + a | पुपुवुर् pu-puv-ur | पुपुवे | पुपुविरे |
| कृ | चकार | चक्रुर् ca-kr-ur | चक्रे | चक्रिरे |
35.1.2. Perfekt Typ IIIb: Starker Stamm Hochstufe/Dehnstufe, schwacher Stamm Hochstufe
Bildung:
schwacher Stamm: Hochstufe
Wird gebildet von Wurzeln der Typen:
- (Konsonant)-(Konsonant)-ṝ
- Konsonant-Konsonant-ṛ (d.h. Wurzeln auf -ṛ, wenn diesem mehrere Konsonanten vorausgehen)
Beispiele:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| पॄ 3P | पपार | पपरुर् | ||
| स्मृ 1P | सस्मार | सस्मरुर् | ||
| संस्कृ 8U | सञ्चस्कार sam + ca-skār-a | सञ्चस्करुर् | सञ्चस्करे | सञ्चस्करिरे |
35.2. Perfekt Typ IV: Wurzeln auf -ā / -āi
Bildung:
starker Stamm:
- 3./1. sg. P Perfekt endet auf -au
- 2. sg. P : Hochstufe -ā oder Tiefstufe -i
schwacher Stamm:
- vor Konsonant: Tiefstufe -i
- vor Vokal: Tiefstufe Ø
Wird gebildet von Wurzeln auf -ā / -āi
Beispiel:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. 1. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| दा 3U | ददौ | ददुर् da-d-ur | ददे | ददिरे da-d-i-re |
35.3. Perfekt Typ V: Wurzeln Konsonant-a-Konsonant
Bildung:
starker Stamm:
- 3.sg.P: Dehnstufe
- 2.sg.P: Hochstufe
- 1.sg.P: wahlweise Hochstufe oder Dehnstufe
schwacher Stamm: siehe Untertypen
Wird gebildet von Wurzeln des Typs (Konsonant)-Konsonant-a-Konsonant
35.3.1. Perfekt Typ Va: schwacher Stamm Tiefstufe
Bildung:
schwacher Stamm: Tiefstufe
Wird gebildet u.a. von den Wurzeln:
- गम्
- हन्
- जन्
- वच्
- वद्
- यज्
Beispiele:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| गम् 1P | जगाम | जग्मुर् ja-gm-ur | ||
| हन् 2P | sig[जघान] ja-ghān-a | sig[जघ्नुर्] | ||
| जन् 4Ā | जज्ञे ja-jñ-e | जज्ञिरे | ||
| वच् 2P | उवाच | ऊचुर् u + uc-ur | ||
| वद् 1P | उवाद | ऊदुर् | <ऊदे> | <ऊदिरे> |
| यज् 1U | इयाज | ईजुर् i + ij-ur | ईजे | ईजिरे |
35.3.2. Perfekt Typ Vb: schwacher Stamm Kontraktion (e-Typ)
Bildung:
schwacher Stamm: keine Reduplikation. Ersetzung des -a- der Wurzel durch -e-
(zur Erklärung siehe Thumb-Hauschild 1,2 S. 286f.)
Wird gebildet von Wurzeln mit -a- zwischen zwei einfachen Konsonanten, deren Anfangskonsonant in der Reduplikationssilbe nicht verändert wird (d.h. deren Anfangskonsonant kein Guttural, Aspirat oder h ist).
Beispiel:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| पच् 1U | पपाच | sig[पे]चुर् | sig[पे]चे | sig[पे]चिरे |
35.3.3. Perfekt Typ Vc: Wurzeln Konsonant-a-Konsonant. Schwacher Stamm Hochstufe
Bildung:
schwacher Stamm: Hochstufe
Wird gebildet von allen anderen Wurzeln mit mittlerem -a-, d.h. Wurzeln mit mittlerem -a-
- die mit zwei Konsonanten beginnen
- die mit Guttural beginnen
- die mit Aspirat beginnen
- die mit h beginnen
sofern sie nicht zu Perfekt Typ Va gehören.
Beispiel:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| क्रम् 1U | चक्राम | चक्रमुर् | चक्रमे | चक्रमिरे |
35.4. Wortliste
नश् 4P नश्यति : verloren gehen, zugrundegehen, verschwinden
Perf. Vb ननाश, नेशुर् :br
Fut. नशिष्यति । नङ्क्ष्यति :br
Kaus. नाशयति :br
PPP नष्ट
नश् + प्र 4P प्रsig[ण]श्यति** : verschwinden, verloren gehen, zugrundegehen
क्रम् 1U sig[क्रा]मति, 4P sig[क्रा]म्यति : schreiten, gehen
Perf. Vc चक्राम, चक्रमुर् :br
Fut. क्रमिष्यति :br
Pass. क्रम्यते :br
Kaus. क्रमयति :br
PPP sig[क्रा]न्त :br
Inf. क्रमितुम् :br
Absol. क्रमित्वा । क्रन्त्वा । क्रान्त्वा
Abb.: क्रामन्ति
People walking, Senegal.
(Bildquelle: Details)
गै 1P गायति (gai + a-ti): singen, in singendem Ton rezitieren, in gebundener Rede verkünden
Perf. IV जगौ, जगुर् :br
Fut. गास्यति :br
Pass. गीयते :br
Kaus. गापयति :br
PPP गीत :br
Inf. गातुम्
davon:
गीता f.: Lied, Gesang
Abb.: जगुः
Temple musicians Kaadu Malleswara Temple Bangalore.
(Bildquelle: Details)
35.5. Übung
A) Bilden Sie zu den folgenden Verbformen die entsprechenden Perfektformen:
- गायन्ति
- स्मरन्ति
- एष्यति
- गच्छन्ति
- कुरुते
- नेष्यन्ते
- जायते
- जानाति
- संस्करोति
- पुनीते
- बिभ्यति
- पिपुरति
- दत्ते
- यजन्ते
- भजन्ति unregelmässig, nach Typ Vb!
- वक्ति
- अदधुः
- बिभ्रते
- मरिष्यन्ति
- अशक्नुवन्
- अवदन्
- अपिबत्
- अपान्
- अलभत
- अहन्
- मन्यन्ते
- अक्रामन्
- अशृण्वन्
- मिमति
Abb.: मिमति
Market in Vadaseri, Tamil Nadu.
(Bildquelle: Details)
- अपद्यत
- सुनोति
- अतिष्ठत्
- पतिष्यन्ति
- अपचत्
- अजहुर्
- धक्ष्यन्ति
- स्तौति
- तनुते
- अचरत्
- जुह्वति
- अहरत्
B) Übersetzen Sie:
एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपचक्रमे । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो जहार । प्रनष्टे तु पशौ दुर्ब्राह्मणः क्षत्रियमब्रवीत् । पशुर्हृतः क्षत्रियस्य दुर्नयादिति ॥१॥
रामो ऽपुत्र आस । स पुत्रमियेष न तु लेभे । तस्माद्देवानीजे ब्रह्मचर्यादिव्रतानि च चकार । देवा रामस्येष्टिं शुश्रुवुर् रामाय चेष्टपुत्रं ददुः ॥२॥
ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतं पेचुः । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं सञ्चस्करुः । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानीजिरे ब्राह्मणाश्चेजुः ॥३॥
Abb.: ... ब्राह्मणाश्चेजुः
Yajña ceremony, Shiva ashram, Ganeshpuri.
(Bildquelle: Details)
अर्हन्तः कुलबन्धनं बिभिदुर्लोभं च क्रोधं च मोहं च रुरुधुः सत्यं प्रजज्ञुर्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमापुः ॥४॥
C) Wandeln Sie die Sätze der Übung B) um, indem Sie Perfekta durch Imperfekta ersetzen.
lekt3501: Temple musicians Kaadu Malleswara Temple Bangalore. [Bildquelle: Samuelraj / Flickr. CC BY-NC]
lekt3502: People walking, Senegal. [Bildquelle: Curt Carnemark / World Bank. CC BY-NC-ND]
lekt3503: Market in Vadaseri, Tamil Nadu. [Bildquelle: kifo / Flickr. CC BY-SA]
lekt3504: Yajña ceremony, Shiva ashram, Ganeshpuri. [Bildquelle: Dey / Flickr. CC BY-NC-SA]