練習二十

A) 翻譯並解析以下梵文複合詞：

१。इन्द्रशत्र्वनार्या देवेन्द्रेण जीयन्ते ॥१॥ इन्द्रः शत्रुर्येषां ते ऽनार्या देवानामिन्द्रेण जीयन्ते ।（或：इन्द्रस्य शत्रव एवानार्या……）
眾神之主擊敗非雅利安人，因陀羅的敵人（或：其敵人是因陀羅）。

२。शूरबलक्षत्रिययोधः शूरपुत्रमिच्छति ॥२॥ शूरस्य बलं यस्य स क्षत्रिय एव योधः शूरमेव पुत्रमि्च्छति ॥
擁有英雄般力量的剎帝利戰士渴望得到一個英雄之子。

३。सुदुर्गममार्गेण स्वर्गं गम्यते । सुगमस्तु नरकमार्गः ॥३॥ सुदुर्गमेण मार्गेण स्वर्गं गम्यते । सुगमस्तु नरकस्य मार्गः ॥
在極其艱難的道路上，人們會到達天堂。但通往地獄的道路卻很簡單。

४。मृतपुत्रब्राह्मणी रोदिति ॥४॥ मृतः पुत्रो यस्याः सा ब्राह्मणी रोदिति ॥
兒子去世的婆羅門女在哭泣。

५。वीतमोहब्राह्मणः सम्पन्नरूपामपि शूद्रां न लुभ्यति ॥५॥ वीतो मोहो यस्य स ब्राह्मणः सम्पन्नं रूपं यस्यास्तामपि शूद्रां न लुभ्यति ॥
無痴暗的婆羅門不貪求首陀羅女，即使她擁有完美的身體。

६。सुनीतिपुत्रः प्राप्तमतिदर्शनसाधुं गच्छति ॥६॥ शोभना नीतिर्यस्य स पुत्रः प्राप्तं मतेर्दर्शनं येन तं साधुं गच्छति ॥
有禮貌的兒子前往已獲得讀心能力的聖者處。

७。प्राप्तप्रभावक्षत्रिया दृष्टमात्राञ्छत्रून्घन्ति ॥७॥ प्राप्तः प्रभावो यैस्ते क्षत्रिया दृष्टं मात्रं येषां ताञ्छत्रून्घन्ति ॥
掌權的剎帝利一旦看見敵人便將其殺死。

८。जितशत्रुयोधाः शत्रुजितान्मुञ्चन्ति ॥८॥ जितः शत्रुर्यैस्ते योधाः शत्रुणा जितान्मुञ्चन्ति ।（或：जिताः शत्रवो यैस्त्ते……）
擊敗敵人的戰士，解放被敵人征服的人。

९。कृतोपनयनबालः शिवादिदेवपूजां करोति ॥९॥ कृतमुपनयनं यय्स स बालः शिव आदिर्येषां तेषां देवानां पुजां करोति ॥
受過吠陀啟蒙的男孩敬拜濕婆及其他諸神。

१०。बुद्धगता दुःखादिसत्यानि शृण्वन्ति ॥१०॥ बुद्धं गता दुःखमादिर्येषां तानि सत्यानि शृण्वन्ति ॥
前往佛陀處的人聽聞關於苦諦及其他（聖）諦的真理。

B) 使用複合詞將以下內容翻譯成梵文：

1. 手中未持棍棒的剎帝利無法保護人民。
अदण्डहस्तः क्षत्रियो न जनान्पाति ।（或：जनान्रक्षति ।）

2. 迦梨陀娑及其他詩人是梵文的教師。
संस्कृतगुरवः कालिदासादिक्वयः ।

3. 剎帝利以武器為生。
शस्त्राजीवः क्षत्रियः ।

4. 首陀羅婦女同樣具備不殺生、真實、清淨、無怨言、無惡意及忍辱等正法。
अहिंसासत्यशौचानसूयानृशंस्यक्षमाधर्माः शूद्रा अपि ॥

圖：शस्त्राजीवः क्षत्रियः
（圖片來源：詳情）

---

複合詞分析

請將以下複合詞解析為梵文中的 Bahuvrīhi（持業釋/異類釋）和/或 Dvandva（相聯釋/並列複合）和/或 Tatpuruṣa（依主釋/偏正複合），列出所有您認為可能的解析方式。

१。इन्द्रशत्रवः । इन्द्रस्य शत्रवः ।（或：इन्द्रः शत्रुर्येषां ते ।）

२。दुष्कुलायाः । दुष्टं कुलं यस्यास्तसाः । ३。जातिमात्रस्य । जातेर्मात्रस्य ।（或：जातिरेव मात्रं यस्य तस्य ।）

४。प्राप्तोदकाः । प्राप्तमुदकं यैस्ते ।（或：प्राप्तमुदकं याभिस्ताः ।）

५。सुनीतिभिः । शोभनाभिर्नीतिभिः ।（或：शोभना नीतिर्येषां तैः ।）

६。मृतपुत्रः । मृतः पुत्रः ।（或：मृतः पुत्रो यस्य सः ।）

७。गतपुण्येन । गतेन पुण्येन ।（或：गतं पुण्यं यस्य तेन ।）

८。आर्यरूपम् । आर्यास्य रूपम् ।（或：आर्यं रूपं यस्य तम् ।）

९。मुक्तासनया । मुक्तमासनं यया तया । १०。तद्रूपः । तद्रूपं यस्य सः ।（或：तस्य रूपं यस्य सः ।）

११。कृतफलानाम् । कृतस्य फलानाम् ।（或：कृतं फलं यैस्तेषाम् ।）

१२。व्याघ्रबलाः । व्याघ्रस्य बलं येषां ते । १३。प्राप्तकाला । प्राप्तः कालो यया सा । १४。शूरपुत्राम् । शूरः पुत्रो यस्यास्ताम् । १५。कृतभिषेखः । कृतो ऽभिषेखः ।（或：कृतो ऽभिषेखो यस्य सः ।）

१६。शूरबलान् । शूरस्य बलं येषां तान् । १७。वीतमोहः । वीतो मोहः ।（或：वीतो मोहो यस्य सः ।）

१८。दण्डहस्तस्य । दण्डस्यैव हस्तस्य ।（或：हस्ते दण्डो यस्य तस्य ।）

१९。गतमात्रम् । गतं मात्रम् ।（或：गतं मात्रमेव यस्य तम् ।）

२०。इन्द्रपुत्रा । इन्द्रः पुत्रो यस्याः सा ।（因陀羅之母 = पृथिवी）

२१。तद्गुणाः । तस्य गुणाः ।（或：स गुणो येषां ते ।）

२२。उपल्ब्धसुखैः । उपल्ब्धैः सुखैः ।（或：उपलब्धं सुखं यैस्तैः ।）

२३。प्राप्तप्रभावः । प्राप्तः प्रभावः ।（或：प्राप्तः प्रभावो येन सः ।）

२४。तन्मात्राणि । तस्य मात्राणि ।（或：तन्मात्रं येषां तानि ।）

२५。प्रभूतरूपा । प्रभूतं रूपं यस्याः सा ।（體態卓越）

२६。कृतोपनयनाः । कृतमुपनयनं येषां ते । २७。विगतनयनम् । विगतं नयनं यस्य तम् ।（失明）

२८。बुद्धमार्गेण । बुद्धस्य मार्गेण ।（或：बुद्धो मार्गो यस्य तेन ।）

२९。विजयफलान् । विजयस्य फलानि येषां तान् । ३०。दुर्गमः । 難以行走

३१。समयकारः । समयस्य कारः ।（約定）

३२。सम्पन्नरूपाम् । सम्पन्नं रूपं यस्यास्ताम् । ३३。रूपसम्पन्नाम् । रूपेण सम्पन्नाम् ।（形貌圓滿）

३४。अपुण्यानाम् । न पुण्यं येषां तेषाम् ।（無功德）

३५。मृतगृहाणि । मृतानां गृहाणि ।（屍林）

३६。अजनस्य । 無人

३७。तद्देवतैः । सा देवता येषां तैः । ३८。जातपुत्राः । जाताः पुत्रा येषां ते । ३९。दुरन्ताभिः । 結局悲慘

४०。भूतसर्गेण । भूतानां सर्गेण । ४१。मतिदर्शनम् । मतीनां दर्शनम् ।（觀想）

४२。मुक्तहस्ता । मुक्तं हस्तं यस्याः सा ।（慷慨）

४३。तदन्तः । तस्यान्तः ।（或：सो ऽन्तो यस्य सः ।）

४४。जातिमात्रम् । जातिरेव मात्रं यस्य तम् ।（僅出於出生）

४५。तज्जयेन । तस्य जयेन ।（或：तस्य जयो यस्य तेन ।）

४६。लब्धधनानाम् । लब्धं धनं येषां तेषाम् । ४७。सुदर्शः । 清晰可見

४८。सकारणः । 帶有原因

४९。तनादयः । तन् 等等（= 第八現在時類別）

५०。जातमात्राम् । जातमेव मात्रं यस्यस्ताम् ।（剛剛產生）

५१。दुर्जातयः । 出身低賤

५२。हतपुत्रः । हतः पुत्रो यस्य सः । ५३。दुरासितम् । 坐姿不佳

५४。इष्टदेवतया । इष्टा देवता यस्यास्तया । ५५。कृतपुण्याभिः । कृतं पुण्यं याभिस्ताभिः । ५६。श्रुत्युदितम् । श्रुतेरुदितम् । ५७。गतपापैः । गतं पापं येषां तैः । ५८。जितारिणा । जितो ऽरि येन तेन । ५९。जातकोपा । जातः कोपो यस्याः सा । ६०。जातिधर्मः । जातीनां धर्मः । ६१。तत्प्रभृतयः । सा प्रभृतिर्येषां ते ।（等等）

६२。सुदुर्जयः । 極難戰勝

६३。जितक्रोधेन । जितः क्रोधो यस्य तेन । ६४。दुरुपदेशम् । 難以教導

६५。लब्धलाभा । लब्धो लाभो यया सा । ६६。बुद्धदासः । बुद्धस्य दासः । ६७。मुक्तबुद्धिः । मुक्ता बुद्धिर्यस्य सः । ६८。यज्ञकालम् । यज्ञस्य कालम् । ६९。जितशत्रून् । जितः शत्रुर्यैस्तान् । ७०。शत्रुजितान् । शत्रुणा जितान् । ७१。तत्फलः । तस्य फलं यस्य सः ।

७२。सुगुणा । 具有良好品質

७३。जातक्रोधः । जातः क्रोधो यस्य सः । ७४。दृष्टमात्रः । 一旦看見

७५。भूतकालः । 過去

७६。सुनेत्राः । 擁有良好視力

७७。तदादीनाम् । सादिर्येषां तेषाम् । ७८。जातिस्मरणम् । 對先前轉世的記憶

७९。सफलम् । 多產

८०。अकरुणस्य । 無慈悲

८१。सोढदुःखाः । सोढं दुःखं यैस्ते ।

圖：सम्पन्नरूपा रूपसम्पन्ना
（圖片來源：詳情）

---

學術片段

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाणां सुखदुःखपुण्यापुण्यविषयाणां भावनतश्चित्तप्रसादनम् ॥ योगसूत्र १。३३ ॥
透過發展慈、悲、喜、捨，使心得到澄清；這些心境以苦與樂、有功德與無功德為對象。

तपःस्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि क्रियायोगः ॥ योगसूत्र २。१ ॥ समाधिभावनार्थः क्लेशतनूकरणार्थश्च ॥ योगसूत्र २。२ ॥
行動瑜伽是苦行、吠陀研讀以及對主的專注服務。其目標在於發展三摩地並削弱「苦難」。

त्रिविधदुःखात्यन्तनिवृत्तिरत्यन्तपुरुषार्थः ॥ सांख्यसूत्र १。१ ॥
人類的最高目標是讓三種苦難完全消失。（三苦：來自自身、來自對象、來自神明。）

बाधनालक्षणं दुःखम् ॥ न्यायसूत्र १。२१ ॥ तदत्यन्तविमोक्षो ऽपवर्गः ॥ न्यायसूत्र १。२२ ॥
苦的特徵是壓迫。解脫則是從中獲得完全的自由。

न स्वर्गो नापवर्गो वा नैवात्मा पारलौकिकः । नैव वर्णाश्रमादीनां क्रियाश्च फलदायिकाः ॥
沒有天堂，沒有解脫，沒有超驗的靈魂，也沒有為種姓與人生階段帶來果報的儀式與行為。 ( सर्वदर्शनसंग्रह )

देवानां करदा विप्रा विप्राणां करदा नृपाः । नृपाणां करदा लोका लोकानां करदा मही ॥
婆羅門向諸神納稅，國王向婆羅門納稅，百姓向國王納稅，大地向百姓納稅。

भार्या पुत्रश्च दासश्च त्रय एवाधनाः स्मृताः । यत्ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद्धनम् ॥ मनुस्मृति ८.४१६ ॥
妻子、兒子與僕役，這三者在傳統上被視為無產者。他們所獲得的一切，皆歸屬於其主人所有。

तनुमध्यं पृथुश्रोणि रक्तौष्ठमसितेक्षणम् । नतनाभि वपुः स्त्रीणां कं न हन्त्युन्नतस्तनम् ॥
腰身纖細，臀部寬闊，紅唇黑眸，肚臍彎曲，乳房豐滿，如此美麗的女性軀體，怎能不令男子喪命？

सन्ति पुत्राः सुबहवो दरिद्राणामनिच्छताम् । नास्ति पुत्रः समृद्धानां विचित्रं विधिचेष्टितम् ॥
不願擁有手臂者（註：此處為隱喻，指無子嗣或家族斷絕者）卻有許多兒子；富有者卻沒有一個兒子。創造的運行真是奇特。

圖：सन्ति पुत्राः सुबहवो दरिद्राणाम्
（圖片來源：詳情）