पाठ २

अ) निम्नलिखित वाक्यों में संधि का ध्यान रखते हुए दिए गए नाम और नामपदों को बोलें और नामवाक्य बनाएं:

१. देवाः ... (शिव, अग्नि, विष्णु, गणेश, कृष्ण, इन्द्र) = देवस् ... (शिव, अग्नि, विष्णु, गणेश, कृष्ण, इन्द्र)

देवः शिवः। देवोऽग्निः। देवो विष्णुः। देवो गणेशः। देवः कृष्णः। देव इन्द्र।

| देवः शिवः । देवो ऽग्निः । देवो विष्णुः । देवो गणेशः । देवः कृष्णः । देव इन्द्रः ।

२. द्विजाः ... (ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य) = द्विजस् ... (ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य)

dvijo brāhmaṇaḥ. dvijaḥ kṣatriyaḥ. dvijo vaiśyaḥ.

| द्विजो ब्राह्मणः । द्विजः क्षत्रियः । द्विजो वैश्यः ।

३. गुरवः ... (ब्राह्मण, चन्द्रकीर्ति) = गुरुस् ... (ब्राह्मण, चन्द्रकीर्ति)

gurur brāhmaṇaḥ. guruś candrakīrtiḥ.

| गुरुर्ब्राह्मणः । गुरुश्चन्द्रकीर्तिः ।

४. वैश्याः ... (तुलाधर) = वैश्यस् ... (तुलाधर)

vaiśyas tulādharaḥ.

वैश्यस्तुलाधरः

५. साधवः ... (गुरु, राम) = साधुस् ... (गुरु, राम)

sādhur guruḥ. sādhū rāmaḥ.

| साधुर्गुरुः । साधू रामः ।

६. कवयः ... (कालिदास, माघ, भारवी, हर्षदेव) = कविस् ... (कालिदास, माघ, भारवि, हर्षदेव)

kaviḥ kālidāsaḥ. kavir māghaḥ. kavir bhāraviḥ. kavir harṣadevaḥ.

| कविः कालिदासः । कविर्माघः । कविर्भारविः । कविर्हर्षदेवः ।

ब) संस्कृत में अनुवाद करें:

१. राम एक ब्राह्मण है।

brāhmaṇo rāmaḥ.

ब्राह्मणो रामः

२. शिक्षक एक वैश्य है।

vaiśyo guruḥ.

वैश्यो गुरुः

३. शूद्र एक पवित्र पुरुष है।

sādhuḥ śūdraḥ.

साधुः शूद्रः

४. कवि शिक्षक है।

guruḥ kaviḥ.

गुरुः कविः

५. विष्णु स्वामी हैं।

īśvaro viṣṇuḥ.

ईश्वरो विष्णुः

६. स्वामी शिव हैं।

śiva īśvaraḥ.

शिव ईश्वरः

७. द्विज एक ब्राह्मण है।

brāhmaṇo dvijaḥ.

ब्राह्मणो द्विजः

८. पवित्र पुरुष एक शिक्षक है।

guruḥ sādhuḥ.

गुरुः साधुः

९. शिक्षक एक पवित्र पुरुष है।

sādhur guruḥ.

साधुर्गुरुः

अभिक: ईश्वरः शिवः
(चित्र स्रोत: विवरण)