Latihan 25
A) Complete the declension examples from Lesson 16 by adding 4. Dative (चतुर्थी) and 5. Ablative (पञ्चमी).
१. सन्त् (seiend, gut)
| Case | m. Singular | m. Plural | n. Singular | n. Plural |
|---|---|---|---|---|
| 1. Nom. | सन् | सन्तः | सत् | सन्ति |
| 2. Acc. | सन्तम् | सतः | सत् | सन्ति |
| 3. Instr. | सता | सद्भुः | सता | सद्भुः |
| 4. Dat. | सते | सद्भ्यः | सate | सद्भ्यः |
| 5. Abl. | सतः | सद्भ्यः | सतः | सद्भ्यः |
२. महान्त् (gross)
| Case | m. Singular | m. Plural | n. Singular | n. Plural |
|---|---|---|---|---|
| 1. Nom. | महान् | महान्तः | महत् | महान्ति |
| 2. Acc. | महान्तम् | महतः | महत् | महान्ति |
| 3. Instr. | महता | महद्भुः | महता | महद्भुः |
| 4. Dat. | महते | महद्भ्यः | महते | महद्भ्यः |
| 5. Abl. | महतः | महद्भ्यः | महतः | महद्भ्यः |
३. यद् (welcher, wer)
| Case | m. Sg. | m. Pl. | n. Sg. | n. Pl. | f. Sg. | f. Pl. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Nom. | यः | ये | यत् | यानि | या | याः |
| 2. Acc. | यम् | यान् | यत् | यानि | याम् | याः |
| 3. Instr. | येन | यैः | येन | यैः | यया | याभिः |
| 4. Dat. | यस्मै | येभ्यः | यस्मै | येभ्यः | यस्यै | याभ्यः |
| 5. Abl. | यस्मात् | येभ्यः | यस्मात् | येभ्यः | यस्याः | याभ्यः |
B) Translate and resolve the compounds into Sanskrit:
१. गुर्वादेशाद्रामो ग्रामान्नगरं गत्वा साधुगृहं प्रविश्य साधुमुपस्थायालं क्रोधेनेति वक्ति ॥१॥
Atas instruksi guru, Rāma pergi dari desa ke kota, memasuki rumah pertapa, dengan hormat mempersembahkan dirinya di hadapan pertapa tersebut, dan berkata: "Cukuplah kemarahan!"
२. गुरोरधर्मः श्रोतुं न शक्यत इति श्रुत्या च स्मृतिभिश्चोद्यते ॥२॥
Veda (śruti) dan tradisi (smṛti) menyatakan bahwa seseorang tidak dapat mendengar sesuatu yang tidak adil dari seorang guru.
३. क्षत्रिया जनाञ्छत्रुभ्यो रक्षितुमर्हन्तीति क्षत्रियधर्मः ॥३॥
The duty of the Kṣatriyas is that the Kṣatriyas should protect the people from the enemies.
४. कृतयज्ञदोषत्वाद्ब्राह्मणो धनं लब्धुं नार्हti ॥४॥
Since he has committed a sacrificial error, the Brahmane must not receive money.
५. धनलाभहेतोस्ते वैश्या व्रतं कृत्वा ब्रह्मचर्यं चरन्ति ॥५॥
(धनस्य लाभाय)
In order to become rich, these Vaiśyas have made a vow and abstain sexually.
६. बुद्द्धाश्चार्हन्तश्च दुःखान्मुक्ताः । मुञ्चन्ती बुद्धिर्हि तैः प्राप्ता ॥६॥
Para Buddha dan Arhat terbebas dari penderitaan. Karena mereka telah mencapai wawasan pembebasan.
७. लोभen च क्रोधेन च मोहेन च जना दुष्यन्ति । ततः प्राप्तकाला नरकं पतन्ति ॥७॥
Melalui keserakahan, kebencian, dan kebingungan, orang-orang menjadi rusak. Ketika waktunya tiba, mereka kemudian jatuh ke dalam neraka.
Fig.: लोभेन च क्रोधेन च मोहेन च जना दुष्यन्ति
(Sumber gambar: Details)
८. क्षत्रियो महानगरतः शत्रुग्रामं योद्धुं शूरयोधानानयति ॥८॥
The Kṣatriya brings heroic warriors from the metropolis to fight the village of the enemies.
९. पुत्रलाभकारणाद्ब्राह्मणी व्रतं चरति ॥९॥
In order to have a son, the Brahmanī makes a vow (i.e., she fasts).
१०. लब्धपुत्रत्वाद्द्विजेन महासुखमाप्तम् ॥१०॥
Because he has had a son, great fortune overtakes the twice-born.
११. विष्णुर्भक्तान्मरणात्पाति ॥११॥
Viṣṇu protects his believers from death.
१२. रामाद्विना = रामं विना = रामेण विना ॥१२॥
Ohne Rāma.
१३. साधोः शिक्षा गुणाय संपद्यते नासाधोः ॥१३॥
Petunjuk seorang orang suci berkontribusi pada kebajikan, bukan petunjuk seseorang yang tidak suci.
१४. रामः कृष्णाय तिष्ठति ॥१४॥
Rāma wartet auf Kṛṣṇa.
१५. सुखेन गच्छति ॥१५॥
It goes easily (happily).
१६. अलं भयेन ॥१६॥
Stop with the fear!
१७. लोकादधिको हरिः ॥१७॥
(Hari = Viṣṇu / Kṛṣṇa) Greater than the world is Hari.
Scholarly Fragments
यतो यतो निवर्तते ततस्ततो विमुच्यते ।
निवर्तनाद्धि सर्वतो न वेत्ति दुःखमण्वपि ॥ १ ॥
Seseorang terbebas dari apa yang ditinggalkannya. Karena jika seseorang menarik diri dari segala sesuatu, ia tidak mengetahui penderitaan apa pun, sekecil apapun, bahkan sebesar satu atom.
मानाद्वा यदि वा लोभात् क्रोधाद्वा यदि वा भयात् ।
यो न्यायमन्यथा ब्रूते स याति नरकं नरः ॥ २ ॥
If someone, out of arrogance, greed, anger, or fear, pronounces a false judicial verdict, then they go to a hell.
भवन्ति नरकाः पापात् पापं दारिद्र्यसंभवम् ।
दारिद्र्यमप्रदानेन ॥ ३ ॥
Hells arise because of evil, evil arises from poverty, poverty arises from not giving.
Fig.: भवन्ति नरकाः पापात्
(Sumber gambar: Details)
शासनाद्वा विमोक्षाद्वा स्तेनः स्तेयाद्विमुच्यते ।
अशासित्वा तु तं राजा स्तेनस्याप्नोति किल्बिषम् ॥ मनुस्मृति ८.३१६ ॥ ॥ ४ ॥
Seorang pencuri dibebaskan dari dosa pencurian melalui hukuman atau pembebasan. Namun, jika raja tidak menghukumnya, maka ia mengambil alih dosa pencuri tersebut.
Staatswissenschaftliche Fragmente (Arthaśāstra)
१. वार्त्ता धान्यपुशुहिरण्यकुप्यविष्टिप्रदानादौपकारिकी ॥ (AS 1.4.1)
Ekonomi berguna karena menghasilkan biji-bijian, ternak, emas, logam, dan tenaga kerja.
Fig.: वार्त्ता धान्यपुशुहिरण्यकुप्यविष्टिप्रदानादौपकारिकी
(Sumber gambar: Details)
२. तस्माद्दण्डमूलास्तिस्रो विद्याः ॥ (AS 1.5)
Oleh karena itu, ketiga ilmu pengetahuan memiliki tongkat (daṇḍa) sebagai fondasinya. Tongkat, yang merupakan dasar dari perilaku baik, membawa makhluk-makhluk pada perolehan dan kepemilikan yang aman. Perilaku baik dapat diperoleh atau bersifat bawaan. Aktivitas mendidik materi yang sesuai, bukan yang tidak sesuai. Pengetahuan mendidik pikiran yang telah mencapai kebenaran melalui ketaatan, mendengarkan, memahami, mengerti, dan refleksi, bukan pikiran lain. ... Karena dari mendengar muncul pengetahuan, dari pengetahuan muncul praktik, dari praktik muncul penguasaan diri; demikianlah ilmu-ilmu tersebut mencapai tujuan mereka. Pengetahuan dan perilaku baik adalah penyebab kemenangan atas indra-indra. Hal ini diperlukan untuk melepaskan nafsu, kebencian, keserakahan, keangkuhan, mabuk, dan keguncangan.