Pelajaran 43

43.1. Akhiran orang kedua (मध्यमः = "orang <kedua> yang tengah")

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Akhiran Primer	-si	-tha	-se	-dhve
Akhiran Sekunder	-s	-ta	-thās	-dhvam
Akhiran Perfek	-tha	-a	-se	-dhve

Perhatikan bahwa akhiran sekunder orang kedua jamak identik dengan akhiran sekunder orang ketiga tunggal aktif.

43.2. Pembentukan bentuk verbal orang kedua (मध्यमः)

Orang Kedua:

• Tunggal: "kamu"
• Jamak: "kalian" (lebih dari dua!)

43.2.1. Stamm Tematik

Bentuk orang ketiga tunggal imperfectum atau optativus sama dengan bentuk orang kedua jamak imperfectum atau optativus!

43.2.1.1. Kelas Present Pertama (भ्वादि)

भू 1P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Present लट्	भवसि bho + a + si	भवथ	भवसे	भवध्वे
Imperfect लङ्	अभवस्	अभवत	अभवथास्	अभवध्वम्
Optativ विधिलिङ्	भवेस्	भवेत	भवेथास्	भवेध्वम्

43.2.1.2. Kelas Present Keenam (तुदादि)

विश् 6P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Present लट्	विशसि	विशथ	विशसे	विशध्वे
Imperfect लङ्	अविशस्	अविशत	अविशथास्	अविशध्वम्
Optativ विधिलिङ्	विशेस्	विशेत	विशेथास्	विशेध्वम्

43.2.1.3. Kelas Present Keempat (दिवादि)

नृत् 4P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikatif Present लट्	नृत्यसि	नृत्यथ	नृत्यसे	नृत्यध्वे
Imperfek लङ्	अनृत्यस्	अनृत्यत	अनृत्यथास्	अनृत्यध्वम्
Optatif विधिलिङ्	नृत्येस्	नृत्येत	नृत्येथास्	नृत्येध्वम्

43.2.1.4. Kelas Present Kesepuluh (चुरादि) dan Kausatif

चुर् 10U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikatif Present लट्	चोरयसि	चोरयथ	चोरयसे	चोरयध्वे
Imperfek लङ्	अचोरयस्	अचोरयत	अचोरयथास्	अचोरयध्वम्
Optatif विधिलिङ्	चोरयेस्	चोरयेत	चोरयेथास्	चोरयेध्वम्

43.2.1.5. Pasif

ईक्ष् 1Ā

	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikatif Present लट्	ईक्ष्यसे īkṣ-ya-se	ईक्ष्यध्वे
Imperfek लङ्	ऐक्ष्यथास्	ऐक्ष्यध्वम्
Optatif विधिलिङ्	ईक्ष्येथास्	ईक्ष्येध्वम्

43.2.1.6. Masa Depan (ऌट्)

43.2.1.6.1. Pembentukan अनिट्

दा 3U

परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
दास्यसि	दास्यथ	दास्यसे	दास्यध्वे

43.2.1.6.2. Pembentukan सेट्

भू 1P

परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
भविष्यसि	भविष्यथ	भविष्यसे	भविष्यध्वे

43.3. Kata Ganti Orang Kedua

• Tunggal: त्वद् "kamu"
• Jamak: युष्मद् "kalian"

	एकवचनम् (त्वद्)	बहुवचनम् (युष्मद्)
प्रथमा	त्वम्	यूयम्
द्वितीया	त्वाम् त्वा	युष्मान् वस्
तृतीया	त्वया	युष्माभिस्
चतुर्थी	तुभ्यम् ते	युष्मभ्यम् वस्
पञ्चमी	त्वत्	युष्मत्
षष्ठी	तव ते	युष्माकम् वस्
सप्तमी	त्वयि	युष्मासु

Bentuk-bentuk त्वा, ते, वस् tidak boleh digunakan di awal kalimat atau pada setengah baris syair. Mereka juga tidak boleh digunakan sebelum च, वा, एव dan beberapa partikel lainnya:

त्वां मां च "kamu dan aku"

43.4. Daftar Kata

ज्ञा + आ Kausatif आज्ञापयति : memerintahkan, mengatur

आपण m.: pasar

Gambar: आपणः
(Sumber gambar: Detail)

सत्वर 3: cepat, terburu-buru

पण्य 3: dapat dibeli; n.: barang, perdagangan

Gambar: पण्यानि
(Sumber gambar: Detail)

आम् : ya

सम m. = वर्ष n.

-आयुत 3: dilengkapi dengan

भद्र 3: baik, bahagia; Vokatif: wahai kekasihku!

समय m. (dari सम्-इ): kesepakatan, kontrak, batas waktu, janji temu, saat

निश्चित 3: ditetapkan, tetap

नोचेत् : jika tidak, selain itu

विलम्ब n.m.: penundaan, keterlambatan

विपणि f.: toko, kedai

Abb.: विपणिः
(Sumber gambar: Details)

वणिज् m.: pedagang, saudagar

Abb.: वणिक्
(Sumber gambar: Details)

वर 3: yang terbaik

शीघ्र 3: cepat, segera

वत्स m.: anak sapi, keturunan, anak ; Vok.: sayangku

Abb.: वत्सः
(Sumber gambar: Details)

उत्तम 3: tertinggi, yang terbaik

अल्प 3: kecil, sedikit

मूल्य n.: nilai, harga

कियत् 3: berapa besar

शर्करा f.: gula (kata bahasa Jerman "Zucker" berasal dari bahasa Italia zucchero, dari sana melalui bahasa Arab sukkar - سكر dan bahasa Persia šäkär - شکر kembali ke Sanskrit शर्करा!)

अधिक 3: tambahan, berlebih, luar biasa

तर्हि : saat itu, kemudian ; oleh karena itu, jadi

तुल् 10 तुलयति । तोलयति : menimbang

Abb.: तोलन्ति
(Sumber gambar: Details)

कर्गल n.: kertas

संपुट m.: kaleng (di sini: paket, bundel)

पुरतस् : di depan, sebelumnya, sebelum

श्रेष्ठिन् m.: saudagar kaya

जव 3: cepat, terburu-buru

द्रु 1P द्रवति berlari

Perf. IIIa दुद्राव, दुद्रुवुर्
Fut. द्रोष्यति
Pass. द्रूयते
Kaus. द्रावयति
PPP द्रुत
Absol. -द्रुत्य
Inf. द्रोतुम्

रे Interjeksi: Hei! Kamu di sana!

अन्यद् 3: yang lain (deklinsi seperti यद् )

वञ्चक m.: penipu

पश्चात्ताप m.: penyesalan

इत्थम् Adv.: dengan cara ini, begitu

दिन n.: hari

जन्मन् n.: kelahiran

आनन्द m.: sukacita, kegembiraan

43.5. Latihan

A) Bentuklah orang kedua yang sesuai dalam hal waktu, jumlah, modus dan sebagainya untuk bentuk-bentuk kata kerja berikut:

1. आर्हम्
2. कुप्येम
3. ऐच्छन्
4. ईक्षेरन्
5. कल्पने
6. क्रामन्ति
7. क्रेष्याम
8. गच्छेयम्
9. गायति
10. चर्यते
11. चेष्यन्ति
12. जायेय
13. आज्ञापयत्
14. विजयते
15. जीव्येत
16. तुदामः
17. अतरन्
18. त्यजामि
19. दहेयम्
20. आदास्ये
21. दिशति
22. अदूष्यम्
23. दृश्यामहे
24. नश्येयुः
25. आनीयामहि
26. नृत्यामि
27. पचेत्
28. पतिष्यामि
29. आपद्यत
30. पिबामः
31. अपृच्छ्ये
32. बुध्यामहे
33. भजेम
34. प्राभवन्
35. भरिष्यन्ते
36. मन्ये
37. मुच्येरन्
38. अम्रियन्त
39. यजेत
40. युध्येमहि
41. अरक्षन्
42. लप्स्यन्ते
43. अवदम्
44. औह्ये
45. वसन्ति
46. अवावर्तत
47. विशामि
48. शोचामः
49. वर्धेत
50. सीदामि
51. तिष्ठन्ति
52. आहरत्

B) Terjemahkan ke dalam bahasa Sanskerta:

1. Mengapa kalian duduk ketika guru berdiri?

2. Apakah kamu meragukan bahwa perbuatan baik memiliki buah yang baik?

3. Apakah kalian akan menunjukkan ruang suci terdalam kepada ayah?

4. Lagu puji-pujian penyair mana yang telah kamu nyanyikan?

5. Apakah kalian akan menjual buah-buahan ini?

6. Apa yang telah kamu perintahkan?

7. Kapan kamu tinggal di Benares (वृत्)?

8. Apakah kalian telah memuliakan para dewa dengan persembahan sebagai pemimpin upacara korban?

9. Di kota mana kamu dilahirkan?

10. Bagaimana kamu menyelamatkan diri (menembus) dari musuh?

Ilustrasi: कदा पूराववर्तथाः ।
(Sumber gambar: Detail)

43.6. संवादः = Percakapan

संवादः	Penjelasan
सुरेशः : अशोक1 क्व गच्छसीदानीम् ॥	1 Vokatif sg.
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां2 जन्मदिनोत्सवः ॥	2 -पाद pl. dapat ditambahkan pada nama, gelar dll. untuk mengekspresikan rasa hormat
सुरेशः : किं वयस्तव3 पितृचरणानाम् ॥	3 Nom.Akk.sg ke वयस् n. "Usia"
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं4 मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	4 पञ्चषष्टि lima puluh enam
सुरेशः : भद्र5 कतिवादन5k आगमिष्यन्ति जनाः ॥	5 Vokatif sg. 5k वादन n. "-Jam"
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं6 यावदागच्छ7 ॥	6 षड् "enam" 7 Imperatif 2.sg
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥
सुरेशः : अस्तु8 । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	8 Imperatif 3.sg ke अस् Orang Kedua
अशोकः : (विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च) अयि वणिग्वर9 कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि10 शीघ्रं मह्यम् ॥	9 Vokatif sg. 10 Imperatif P 2.sg ke दा Kelas Ketiga
वणिक्11 : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद12 कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	11 Nom.sg ke वणिज् m. 12 Imperatif 2.sg
अशोकः : सेरभारा13 शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	13 सेर = Ser (= 0.93310 kg)
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन14 दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	14 आणक = Anna = 1/16 Rupee
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि15 ॥	15 Imperatif P 2.sg ke दा Kelas Ketiga
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल16 गृहाण17 शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम्18 । सत्वरं देहि ॥	16 Vokatif sg. 17 Imperatif 2.sg 18 अष्ट "delapan"
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा19 देहि ॥	19 सम्यक् Adv. "benar"
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चिद्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥
अशोकः : (मनसि20 किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं21 च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन् गृहाण22 मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥ (इत्युक्त्वा ततः प्रस्थितः)	20 Lokatif.sg ke मनस् n. "Pikiran" 21 -चतुष्टय "jumlah empat" 22 Imperatif.sg
वणिक् : रे बालक23 । एह्येहि24 शृणु25 तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	23 Vokatif sg. 24 Imperatif P Orang Kedua ke इ+आ 25 Imperatif P 2.sg
अशोकः : श्रेष्ठिन्26 । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति27 ॥ (इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	26 Vokatif sg. 27 Nom.sg.m. Komparatif ke अल्प = "sangat kecil"
(विपणिस्थो वञ्चको वणिग्28 किमपि कर्तुमशक्नोत् केवलं तस्य मनसि29 पश्चात्ताप एवासीत्)	28 वणिक् Nom.sg ke वणिज् 29 Lokatif.sg ke मनस् n. "Pikiran"
अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥
(Berdasarkan: Saral Sanskrit Shikshak III, hlm. 4f.)

Gambar: शर्करा
(Sumber gambar: Details)