पाठ 3
A) निम्नलिखित वाक्यों को बहुवचन में बदलें:
1. dvijo brāhmaṇaḥ = द्विजो ब्राह्मणः
dvijā brāhmaṇāḥ.
द्वि्जा ब्राह्मणाः
2. dvijaḥ kṣatriyaḥ = द्विजः क्षत्रियः
dvijāḥ kṣatriyāḥ.
द्विजाः क्षत्रियाः
3. dvijo vaiśyaḥ = द्विजो vaiśyaḥ
dvijā vaiśyāḥ.
द्विजा वैश्याः
4. gurur brāhmaṇaḥ = गुरुर्ब्राह्मणः
guravo brāhmaṇāḥ.
गुरवो ब्राह्मणाः
5. sādhur guruḥ = साधुर्गुरुः
sādhavo guravaḥ.
साधवो गुरवः
6. guruḥ kaviḥ = गुरुः कविः
guravaḥ kavayaḥ.
गुरवः कवयः
7. sādhvī brāhmaṇī = साध्वी ब्राह्मणी
sādhvyo brāhmaṇyaḥ.
साध्व्यो ब्राह्मण्यः
8. devatā guruḥ = देवता गुरुः
devatā guravaḥ.
देवता गुरवः
9. paśur dhenuḥ = पशुर्धेनुः
paśavo dhenavaḥ.
पशवो धेनवः
10. gurvī sādhvī = गुर्वी साध्वी
gurvyaḥ sādhvyaḥ.
गुर्व्यः साध्व्यः
B) शब्द जोड़कर नामवाक्य बनाएं:
1. śrutis ... (veda) = श्रुतिस् ... वेद
śrutir vedaḥ.
श्रुतिर्वेदः
2. paśus ... (dhenu) = पशुस् ... धेनु
paśur dhenuḥ.
पशुर्धेनुः
3. devī ... (durgā, umā, indrāṇī) = देवी ... दुर्गा, उमा, इन्द्राणी
devī durgā. devy umā. devīndrāṇī.
देवी दुर्गा । देव्युमा । देवीन्द्राणी
4. devatā ... (mīnākṣī, annapūrṇā) = देवता ... मीनाक्षी, अन्नपूर्णा
devatā mīnākṣī. devatānnapūrṇā.
देवता मीनाक्षी । देवतान्नपूर्णा
5. śūdrā ... (itarā) = शूद्र ... इतरा
śūdretarā.
शूद्रेतरा
C) स्त्रीलिङ्ग में परिवर्तित करें:
1. gurur brāhmaṇaḥ = गुरुर्ब्राह्मणः
gurvī brāhmaṇī.
गुर्वी ब्राह्मणी
2. sādhur guruḥ = साधुर्गुरुः
sādhvī gurvī.
साध्वी गुर्वी
3. kṣatriyaḥ sādhuḥ = क्षत्रियः साधुः
kṣatriyā sādhvī.
क्षत्रिया साध्वी
D) संस्कृत में अनुवाद करें:
1. उमा एक देवी हैं।
devy umā.
देव्युमा
2. वेद श्रुति है।
śrutir vedaḥ.
श्रुतिर्वेदः
3. शिक्षिकाएँ देवियाँ हैं।
devyo gurvyaḥ.
देव्यो गुर्व्यः
4. दूध गायें पालतू जानवर हैं।
paśavo dhenavaḥ.
पशवो धेनवः
5. कवि शिक्षक हैं।
guravaḥ kavayaḥ.
गुरवः कवयः
6. क्षत्रिय द्विज हैं।
dvijāḥ kṣatriyāḥ.
द्वि्जाः क्षत्रियाः
7. पवित्र पुरुष शूद्र हैं।
śūdrāḥ sādhavaḥ.
शूद्राः साधवः
अभ.: पशुर्धेनुः
(चित्र स्रोत: विवरण)