पाठ 4

A) निम्नलिखित शब्दों से viṣṇuḥ kaḥ (विष्णुः कः) के आकार के प्रश्न मौखिक रूप से बनाएं और संस्कृत में उनका उत्तर दें:

śruti, śiva, brāhmaṇa, dvija (बहुवचन), indrāṇī, dhenu, tulādhara, kālidāsa

= श्रुति, शिव, ब्राह्मण, द्विज (बहुवचनम्), इन्द्राणी, धेनु, तुलाधर, कालिदास

śrutiḥ kā? vedaḥ śrutiḥ.

श्रुतिः का । वेदः श्रुतिः ।

śivaḥ kaḥ? īśvaraḥ śivaḥ.

शिवः कः । ईश्वरः शिवः ।

brāhmaṇaḥ kaḥ? dvijo brāhmaṇaḥ.

ब्राह्मणः कः । द्विजो ब्राह्मणः ।

dvijāḥ ke? brāhmānakṣatriyavaiśyā dvijāḥ.

द्विजाः के । ब्राह्मणक्षत्रियवैश्या द्विजाः ।

indrāṇī kā? devīndrāṇī.

इन्द्राणी का । देवीन्द्राणी ।

dhenuḥ kā? paśur dhenuḥ.

धेनुः का । पशुर्धेनुः ।

tulādharaḥ kaḥ? vaiśyas tulādharaḥ.

तुलाधरः कः । वैश्यस्तुलाधरः ।

kālidāsaḥ kaḥ? kaviḥ kālidāsaḥ.

कालिदासः कः । कविः कालिदासः ॥

B) निम्नलिखित पाठ अभ्यास के लिए etat kim (एतत्किम्) के पैटर्न के अनुसार प्रश्न बनाएं और दिए गए शब्दों और संकेतक सर्वनाम जैसे eṣa bālaḥ (एष बालः) का उपयोग करके प्रश्नों का उत्तर दें:

अभ.: एष कः । एष गजः । अयं गजः । स गजः । एषा का । एषा बाला । इयं बाला । सा बाला ।
(छवि स्रोत: विवरण)

eṣa kaḥ? eṣa gajaḥ / ayaṃ gajaḥ / sa gajaḥ.

एष कः । एष गजः । अयं गजः । स गजः ।

eṣā kā? eṣā bālā / iyaṃ bālā / sā bālā.

एषा का । एषा बाला । इयं बाला । सा बाला ।

etad kim? eṣa śukaḥ.

एतत्किम् । एष शुकः ।

etat kim? eṣa kākaḥ.

एतत्किम् । एष काकः ।

etat kim? eṣā peṭikā.

एतत्किम् । एषा पेटिका ।

etat kim? eṣā lātā.

एतत्किम् । एषा लाता ।

etat kim? eṣa pādaḥ.

एतत्किम् । एष पादः ।

eṣa kaḥ? eṣa bālaḥ.

एष कः । एष बालः ।

etat kim? eṣā pipīlikā.

एतत्किम् । एषा पिपीलिका ॥

अभ.: एतत्किम् । एष काकः ।
(छवि स्रोत: विवरण)