Exercise 10

A) Form the passive for the following verb forms (with translation of the verb form), i.e., the passive that corresponds to the person and number of the verb form:

1. sṛjati सृजति : sṛjyate सृज्यते
2. yudhyate युध्यते : yudhyate युध्यते
3. bhavanti भवन्ति : bhūyante भूयन्ते
4. yajati यजति : ijyate इज्यते
5. nṛtyati नृत्यति : nṛtyate नृत्यते
6. nayanti नयन्ति : nīyante नीयन्ते
7. smarati स्मरति : smaryate स्मर्यते
8. śṛṇvanti शृण्वन्ति : śrūyante श्रूयन्ते
9. pāśyati पश्यति (Passive is formed from dṛś!) : dṛśyate दृश्यते
10. jayanti जयन्ति : jīyante जीयन्ते
11. kurvate कुर्वते : kriyante क्रियन्ते
12. āpnuvanti आप्नुवन्ति : āpyante आप्यन्ते
13. viśati विशति : viśyate विश्यते
14. khādanti खादन्ति : khādyante खाद्यन्ते
15. sunoti सुनोति : sūyate सूयन्ते
16. gacchati गच्छति : gamyate गम्यते
17. manyante मन्यन्ते : manyante मन्यन्ते
18. labhante लभन्ते : labhyante लभ्यन्ते
19. rakṣanti रक्षन्ति : rakṣyante रक्ष्यन्ते
20. vadanti वदन्ति : udyante उद्यन्ते
21. pṛcchanti पृच्छन्ति : pṛcchyante पृच्छ्यन्ते
22. tanvanti तन्वन्ति (2 forms!) : tanyante / tāyante तन्यन्ते तायन्ते

B) Form the instrumental singular and plural for all nouns learned so far.

C) Convert the following sentences into the passive and translate them:

1. brāhmaṇo devīm yajati. ब्राह्मणो देवीं यजति

brāhmaṇena devījyate.

ब्राह्मणेन देवीज्यते ।

2. sādhuḥ svargaṃ gacchati. साधुः स्वर्गं गच्छति

sādhunā svargaṃ / svargo gamyate.

साधुना स्वर्गं गम्यते ।

3. The śūdra conquers. शूद्रं जयति

śūdro jīyate.

शूद्रो जीयते ।

4. The guru eats the fruits. गुरुः फलानि खादति

guruṇā phalāni khādyante.

गुरुना फलानि खाद्यन्ते ।

5. He/she listens to the gurus. गुरूञ्छृणोति

guravaḥ śrūyante.

गुरवः श्रूयन्ते ।

6. Who sees the fire? को ऽग्निं पश्यति

kenāgnir dṛśyate.

केनाग्निर्दृश्यते ।

7. This sage remembers the mantra. अयं कविर्मन्त्रं स्मरति

anena kavinā mantraḥ smaryate.

अनेन कविना मन्त्रः स्मर्यते ।

8. This goddess, a kṣatriya woman, protects. इयं देवी क्त्रिया रक्षति

anayā devyā kṣatriyā rakṣyante.

अनया देव्या क्षत्रिया रक्ष्यन्ते ।

9. The kṣatriyas sacrifice to Viṣṇu. क्षत्रिया विष्णुं यजन्ते (2 possibilities)

Viṣṇu is sacrificed by the kṣatriyas / Viṣṇu is sacrificed by the kṣatriya women.

क्षत्रियैर्विष्णुरिज्यते । क्षत्रियाभिर्विष्णुरिज्यते ।

10. The brāhmaṇa makes the fire. ब्राह्मणो ऽग्निं करोति

brāhmaṇenāgniḥ kriyate.

ब्राह्मणेनाग्निः क्रियते ।

11. The vaiśyas go to this village. वैश्या इमं ग्रामं गच्छन्ति (2 possibilities)

The village is gone to by the vaiśyas / by the vaiśya women.

वैश्यैरिमं ग्रामं गम्यते । वैश्यैरयं ग्रामो गम्यते । वैश्याभिरिमं ग्रामं गम्यते । वैश्याभिरयं ग्रामो गम्यते ।

Vaiśyas / Vaiśya women go to this village.

12. These people listen to the gurus as well. एते गुरूंस्तु शृण्वन्ति

etair guravas tu śrūyante.

एतैर्गुरवस्तु श्रूयन्ते ।

They listen to their teachers, however.

13. The righteous person attains heaven. साधुः स्वर्गमाप्नोति

sādhunā svarga āpyate.

साधुना स्वर्ग आप्यते ।

A holy person attains heaven.

14. brāhmāṇāḥ somaṃ sunvanti. ब्राह्मणाः सोमं सुन्वन्ति

brāhmaṇaiḥ somaḥ sūyate.

ब्राह्मणैः सोमः सूयते ।

Brahmins press Soma.

15. paśūṃllabhate. पशूल्ंलभते

paśavo labhyante.

पशवो लभ्यन्ते ।

One obtains livestock.

16. ke yodhāḥ kṣatriyaiḥ saha yudhyante. के योधाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते

kair yodhaiḥ kṣatriyaiḥ saha yudhyate.

कैर्योधैः क्षत्रियैः सह युध्यते ॥

Which soldiers fight (together) with the Kṣatriyas?

D) Translate into Sanskrit:

1. A Brahmin goes to the village with a Vaiśya.

brāhmano vaiśyena saha grāmaṃ gacchati.

ब्राह्मणो वैश्येन सह ग्रामं गच्छति ।

2. He venerates Viṣṇu with a sacrifice. (Express sacrifice as yajña!)

yajñena viṣṇuṃ yajati / yajate.

यज्ञेन विष्णुं यजति / यजते ।

3. The Veda is called śruti. (vad)

vedaḥ śrutir (ity) udyate.

वेदः श्रुतिरित्युद्यते ।

4. One sets up the warp. (2 possibilities)

tantraṃ tanyate / tāyate / tanvanti.

तन्त्रं तन्यते / तायते / तन्वन्ति ।

5. Teachers ask. (Passive construction)

gurubhiḥ pṛcchyate.

गुरुभिः प्र्च्छ्यते ।

6. The eye leads. (Passive construction) (The eye and ear are otherwise normally used in the dual)

netreṇa nīyate.

नेत्रेण नीयते ।

7. The poet sees a deity. (Passive construction)

kavinā devatā dṛśyate.

कविना देवता दृश्यते ।

8. Who (fem.) tends the girl? (Passive construction)

kayā bālā rakṣyate.

कया बाला रक्ष्यते ।

9. The Kṣatriya worships the LORD with a sacrifice. (Passive construction, without using the word yajña)

kṣatriyeṇeśvara ijyate.

क्षत्रियेनेश्वर इज्यते ।

10. Through generosity, a follower of the Buddha attains heaven.

dānena śrāvakaḥ svargam āpnoti / aśnute.

दानेन श्रावकः स्वर्गमाप्नोति / स्वर्गमश्नुते ।

Fig.: ग्रामः
(Image source: Details)

---

Reading Exercise

Read and translate, then convert to the passive voice:

क १.

मक्सिका व्रणमिच्छन्ति
धनमिच्छन्ति पार्थिवाः ।
नीचाः कलहमिच्छन्ति
शान्तिमिच्छन्ति साधवः ॥
>
मक्षिकाभिर्व्रण इष्यते
धनमिष्यते पार्थिवैः ।
नीचैः कलह इष्यते
शान्तिरिष्यते साधuभिः ॥

Flies desire a wound,
Kings desire wealth,
Vile persons desire conflict,
Saints desire peace.

२. नरान्सृजति देवः ।
नरा देवैः सृज्यन्ते ।
The gods create humans.

३. कवयो धनं लुभ्यन्ति ।
कविभिर्धनं लभ्यते ।
Poets desire wealth.

४. ऋषिः सूक्तानि पश्यति ।
ऋषिणा सूक्तानि दृश्यन्ते ।
The Vedic sage sees the Vedic hymns.

५. विष्णुमृषिर्यजति ।
विष्णुरृषिणेज्यते ।
The Vedic sage sacrifices to Viṣṇu.

६. गुरूञ्शिष्यांश्च पश्यति ।
गुरवः शिष्याश्च दृश्यन्ते ।
He sees masters and students.

७. स्वर्गं लभन्ते ।
स्वर्गो लभ्यते ।
They attain heaven.

८. अत्रर्षिर्भानुं वन्दते ।
अत्रर्षिणा भानुर्वन्स्यते ।
There, a Vedic sage greets the sun.

९. ग्रामं गच्छन्ति ।
ग्रामं गम्यते । ग्रामो गम्यते ।
They go to the village.

१०. दानानि वर्षन्ति नृपाः ॥
दानानि वृष्यन्ते नृपैः ॥
Kings let gifts rain.

ख १. सदा देवान्स्मरन्ति ।
सदा देवाः स्मर्यन्ते।
They constantly keep the gods in mind.

२. ऋषिभी रामो वसति ।
ऋषिभिः सह रामेणोष्यते ।
Rāma dwells with the Vedic sages.

३. हरिं क्षीरेण यजति ।
हरिः क्षीरेणेज्यते ।
He worships Hari with a milk offering.

४. मार्गेण ग्रामं गच्छन्ति ।
मार्गेन ग्रामं गम्यते । मार्गेन ग्रामो गम्यते ।
They go on the path to the village.

५. धनेन सुखमिच्छन्ति नराः ।
धनेने नरैः सुखमिष्यते ।
People desire happiness through wealth.

६. एवं वदन्ति ।
एवमुद्यते ।
Thus it is said.

७. शान्त्यर्षय इह शोभन्ते ।
शान्त्यर्षिभिरिह शुभ्यते ।
On earth, the holy shine through peacefulness.

८. कपयः फलानि खादन्ति ।
कपिभिः फलानि खाद्यन्ते ।
Monkeys eat fruits.

९. गजो गच्छति ।
गजेन गम्यते ।
The elephant runs.

१०. हरिर्गृहं गच्छti |
हरिणा गृहं गम्यते ।
Hari goes home.

११. सारथी रथं नयति ॥
सारथिना रथो नीयते ॥
The charioteer steers the chariot.

Fig.: सारथी रथं नयति
(Image source: Details)