Exercise 47

A) Translate:

१. यदि गच्छसि गच्छ त्वम् । अहं न गमिष्यामि ॥ १ ॥
If you want to go, then go! I will not go.

२. आर्य प्रेक्षस्व मे परिभवम् ॥ २ ॥
Noble one, behold my humiliation!

३. भो राम यदि मया गन्तव्यं तदैषा कन्यापि मम सहायिनी भवतु ॥ ३ ॥
Lord Rāma, if I must go, then this girl too shall be my companion.

४. आर्ये तिष्ठ तिष्ठ । न त्वया भेतव्यम् ॥ ४ ॥
Madam, stay put, stay put. You need not be afraid.

५. प्रसीदत्वार्यः ॥ ५ ॥
Compose yourself, noble lord!

६. आर्ये स्वागतं ते ॥ ६ ॥
Welcome, madam!

७. आज्ञापयत्वार्यः किं मया क्रियतामिति ॥ ७ ॥
Noble lord, please command what I should do.

८. युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि ॥ ८ ॥
Arm yourself for battle, and no harm shall befall you.

९. कस्मात्त्वं भीतः । प्रतिवचनम् : तस्य रामस्य गुणेभ्यः । प्रष्टा : के तस्य गुणा यस्य गृहं प्रविश्याशितव्यमपि नास्ति ॥ ९ ॥
Question: "What do you fear?" Answer: "The merits of this Rāma." Interrogator: "What kind of merits are these for a man, in whose house there is nothing to eat when one enters?"

१०. तवैव हस्ते शस्त्रं तिष्ठतु ॥ १० ॥
Let the sword remain in your hand!

११. भवति न ते परिभवस्तत्रभवतो रामस्य निवेदयितव्यः ॥ ११ ॥
Madam, your humiliation shall not be reported to Lord Rāma.

---

Translations into Sanskrit (Imperative)

B) Translate the following sentences into Sanskrit using the imperative mood:

१. भ्रियै ॥ १ ॥
I wish to be received.

२. तुष्यतु ॥ २ ॥
He shall be content.

३. ह्वयाम ॥ ३ ॥
We wish to call.

४. तुभ्यं नमानि । (Or: नमानि ते ॥ ४ ॥)
I wish to bow down to you.

५. एतत्कर्म क्रियताम् ॥ ५ ॥
This deed shall be done.

६. भवता सुप्यताम् ॥ ६ ॥
They shall sleep. (Passive construction)

७. पुत्र धने यतस्व ॥ ७ ॥ (Or: ... धनं / धनाय ...)
My son, strive for wealth!

८. अध्ययनमारभध्वम् ॥ ८ ॥
Begin the study!

९. पितृभ्यः पिण्डान्प्रयच्छत ॥ ९ ॥
Offer food to the forefathers!

१०. नन्दन्तु ॥ १० ॥
They shall rejoice!

११. लोकमवेक्षै ॥ ११ ॥
I wish to look upon the world.

१२. काशीं पद्यामहै ॥ १२ ॥
We wish to go to Benares.

१३. देवान्यजन्ताम् ॥ १३ ॥
They shall worship the gods as sacrificial lords.

१४. स्तोत्रं गाय ॥ १४ ॥
Sing a hymn of praise!

१५. पुत्रा मे जायन्ताम् ॥ १५ ॥
Sons shall be born to me!

१६. तुभ्यं मे गृहं दिशानि ॥ १६ ॥
I wish to show you my house.

१७. मत्प्रव्रज ॥ १७ ॥
Go away from me!

१८. मुच्यताम् ॥ १८ ॥
He shall be liberated!

१९. तव भार्यां रक्षाणि ॥ १९ ॥
I wish to protect your wife.

२०. शत्रो म्रियस्व ॥ २० ॥
Die, enemy!

२५. अश्वं तुद ॥ २५ ॥
Strike the horse!

२६. भ्रमन्तु ॥ २६ ॥
They shall wander about.

२७. माद्यत ॥ २७ ॥
Get intoxicated!

२८. अश्वो भारं कर्षतु ॥ २८ ॥
The horse shall pull the load.

२९. लोकान्कल्पयाम ॥ २९ ॥
We want to order the worlds.

३०. पानं पिब ॥ ३० ॥
Drink the draught!

३१. मन्यस्व ॥ ३१ ॥
Think!

३२. जीयन्ताम् ॥ ३२ ॥
They shall be defeated!

३३. त्वया नीयामहै ॥ ३३ ॥
We want to be led by you.

३४. सुखाय भवतात् ॥ ३४ ॥
May it bring good fortune! (Blessing)

Fig.: माद्यत
(Image source: Details)